Maandenlang ploeteren aan een bult cijfers om ze om te zetten in 1 ielig plaatje zonder enige esthetische waarde. Of erger nog, maandenlang werken aan een ielig plaatje dat ik uiteindelijk niet gebruik. “Ja” zeggen tegen een vierjarig project met als eindproduct een boekje wat waarschijnlijk in totaal gelezen zal worden door drie en een halve persoon. Ik ken mensen die stiekem ergens op driekwart van hun boekje hun mobiele telefoonnummer hebben afgedrukt, met de mededeling “if you actually read everything until this point, please send me a text message”. Artikelen schrijven voor tijdschriften die 80 procent van de aangeboden artikelen afwijzen en geld vragen aan de gelukkige wetenschappers die wel mogen publiceren. Dat is een vreemd systeem in de wetenschap: anders dan bij een krant, krijgen de schrijvers van artikelen niet betaald, maar moeten ze bij betalen. En als je dan graag dat blaadje wil hebben waar je eigen artikel in staat moet je het gaan stelen in de bibliotheek omdat een abonnement te duur is.

Maar goed, zo ver ben ik nog niet. Ik ben ‘aan het schrijven’. Dat klinkt heel gewichtig. Dat is het ook. Ik heb mezelf met kettingen aan een betonnen stoel vastgebonden en schrijf. Schrijven blijkt niet bepaald de romantische bezigheid waar ik het in eerste instantie voor aanzag.

Wetenschappelijk schrijven moet volgens een strak stramien, zodat de lezer gemakkelijk en efficiënt over je tekst heen kan lezen en niets tegen komt wat hij niet verwachtte. Dit stramien is vastgesteld tot op zinsniveau. Je kunt je afvragen of je dan nog schrijvers nodig hebt, en dat is een goede vraag, want er bestaat inderdaad een automatische ‘article generator’, maar helaas nog niet voor ecologie, alleen voor computer science. Als lezer van wetenschappelijke artikelen ben ik erg blij met het stramien, als schrijver iets minder.

Ik vind niets zo stroef als schrijven volgens een stramien. De leuke momenten, die ik te midden van al het stroef geploeter dan ook wel als Heel Leuk ervaar, zijn de momenten dat ideeën op hun plaats vallen en een paar observaties gezamenlijk een verhaal begint te vertellen. Nu weet ik toevallig dat het eten van paddestoelen uit het Amstelpark mensen ook het gevoel kan geven dat alles op zijn plaats valt. Dus de vraag “waar doe ik het eigenlijk voor?” rijst wel eens.

Vandaag echter, viel alles op zijn plaats. Dat is niet helemaal waar, maar als ik mijn wereld even beperk tot het schrijven van dit ene artikel is alles op zijn plaats gevallen. Het is af.

Soms heeft ploeteren echt zin, uiteindelijk word je er gelukkig van. Vol blind religieus vertrouwen doorgaan in tijden van twijfel is de moeite waard. Of.. is dit een mooi voorbeeld van cognitieve dissonantie? Ben ik, net zoals de apen in een studie van Egan et al., ten prooi gevallen aan mijn eigen onlogisch mechanisme om dat waar ik nu eenmaal voor gekozen heb het leukst te vinden, ook al is het dat niet. Maar maakt het eigenlijk een verschil? Happy is happy.
Referentie:
Egan et al (2007) The origins of cognitive dissonance - Evidence from children and monkeys. Psychological science vol:18 iss:11 pg:978 -983

without_electricity_you_make_beef_like_this

“This meat. You think 10 kilo, it’s enough?”

De bestelling arriveerde per speedboot, vergezeld van wat flessen wodka. Die moesten eerst op. De kariboe werd ondertussen, druipend van het bloed, in een wasteiltje in de hoek van de keuken gezet. Toen na twee dagen de alcoholdampen enigszins opgeklaard waren besloot Dima dat het tijd was om de kariboe in stukken te hakken, zette de wasteil buiten in de modder en ging aan de slag. Al gauw irriteerden de muggen hem echter dusdanig dat hij het hele bloedende gevaarte met bijl en al keuken insleepte en onder luid protest van onze kokkin Alya zijn werk voortzette op de houten keukenvloer. Met luid protest bedoel ik letterlijk luid protest.

Een kariboe aan stukken hakken klinkt ongeveer als het heien in Amsterdam. Tegen heien is maar een remedie: hard muziek aan zetten en doen alsof je niet in Amsterdam woont. Wegens gebrek aan elektriciteit op de tundra is hard muziek aanzetten geen optie, maar er zijn natuurlijk andere manieren. Als omgevingsinvloeden te heftig zijn kun je je eraan overgeven of het proberen te overstemmen. Alya zong.

Video: Vleesverwerking op de tundra. Het vlees kan na opdeling in One-Person-Portions tenminste twee weken bewaard worden in een gat in de permafrost.

Maar soms twijfel ik en krijg ik thoughtstreams over Andere-Dingen-Die-Ook-Gedaan-Zouden-Kunnen-Worden-Voor-Het-Maatschappelijk-Belang. Waarom reis ik niet naar Siberie voor de effecten van de petroleum industrie op tundra planten? Of tundramensen? Of de effecten van moderne technieken zoals uraniumverrijking op tundra leven? Waarom zitten er bijvoorbeeld relatief weinig onderzoekers in Chernobyl? De ongezonde levensomstandigheden kunnen het niet zijn. (Er gaan dagelijks duizenden mensen netjes aan het werk in de tweederde van de kerncentrale die niet ontplofte in 1986. Daar hoor je niet zo veel over, maar het is wel zo.) Is er geen geld voor? Waarom is er geen geld voor? Is het niet relevant om te weten wat de effecten van een kernramp zijn om de omgeving? Is het niet interessant om te weten wat voor dingen we echt kunnen verwachten, juist nu kernenergie in het pakket ‘schone energie’ blijkt te vallen? Ik voel me soms verantwoordelijk voor dit soort dingen, omdat ik met mijn onderzoek een deel van die zak klimaatpolitiek gerelateerd onderzoeksgeld opmaak.

Is klimaatverandering het milieuprobleem waar ik mijn geld aan zou uitgeven als ik zelf op die zak geld zat? Of ben ik het misschien met Bjorn Lomborg eens? Ja: het klimaat verandert. Ja: dat is waarschijnlijk onze eigen schuld, gezien de hoeveelheid fossiele brandstoffen die we opfikken. Maar: geloof ik erin dat de hele wereldbevolking het economische groei ideaal binnen tien jaar overboord zal zetten en bovendien zal ophouden met exponientieel groeien? Nee. Is het dan uberhaupt nog zinnig om geld uit te geven aan onderzoek naar de mogelijke toekomstige effecten, al weet je dat je er niets aan zult veranderen? Ik weet het niet. Na een paar gefrustreerde uren krik ik mezelf dan wat defaitistisch uit de twijfel met het favoriete gezegde van  onze Siberische vriend Sergei: “Not My Problem.”

mugfilm

Waarschijnlijk lijd ik aan melancholie. In Siberie was niet alles beter. In Siberie toiletteerde ik op een volgescheten dieselvat met zicht op de grote bolussen van Daan Blok et al. In Siberie at ik beschimmeld brood met mayonaise als ontbijt en snoof ik formaldehyde tegen de muggen. In Siberie was niet alles beter. Maar het mos is er prachtig.

Een van de dingen die ik weleens heb als ik het zomerseizoen op een bloedmooie plek in Zweeds lapland doorbreng is heimwee. Ik snap dan niet goed waarom, want Abisko is de mooiste plek op aarde. Het zijn vooral mensen die ik mis, of misschien zelfs alleen het begrip voor wat ik aan het doen ben. Foto’s en skype en facebook en meterslange brieven zijn allemaal leuk, maar echt uitleggen waar je bent en waar je mee bezig bent lukt niet. Daar word ik weleens eenzaam van. Dat kan ik dan wegrelativeren met dingen als ‘uiteindelijk kan nooit iemand een ander echt begrijpen, dus waar je ook bent, je bent altijd eenzaam’ ‘beter existentieel alleen dan in Amstelveen’, maar toch…

Toen mijn twee Spaanse vriendinnen (Polynesia & Carpet) opbelden met de mededeling dat ze langs zouden komen sprong ik een gat in de lucht, een  terecht gat, want hun bezoek was onbeschrijflijk leuk. Weg met het wegrelativeren! Spanjaarden op de tundra zijn geweldig.

Het boek ‘the Cloudspotters Guide, -the sciences, history and culture of clouds’, van Pretor-Pinney. Geweldig boek, ik kijk alleen nog maar omhoog, Sammie. Solar plexus wijd open, schijnt ook nog goed te zijn voor je algeheel welbevinden. Fanatieke vogelspotters, waar een zichzelf respecterende ecologieafdeling vanzelfsprekend niet zonder kan en die zich dus ook onder mijn collega’s bevinden, hebben al meer dan eens geprobeerd me om andere redenen omhoog te laten kijken. Maar vogels kijken is net niet leuk als je ogen -1 zijn, zoals de mijne. En die bril is meestal net kwijt als er een vogel langskomt.

Wolken daarentegen zijn beeldvullend, al zien ornithologen ze vaak over het hoofd. In 1922 gebruikte de Amerikaanse fotograaf Alfred Stieglitz notabene wolken om de fotografie als kunstvorm op zich op de kaart te zetten. Stieglitz was tevens de eerste Amerikaan die Matisse, Rouseau, Cezanne en Picasso naar New York haalde, dus cloudspotters bevinden zich in goed gezelschap. In de woorden van Pretor-Pinney “Clouds are nature’s abstract art - the moods of the sky- and they are the perfect subject matter for expressing emotion with photography.”

Op de tundra heb je per definitie alleen maar tundra en wolken. Omdat er mensen zijn die zeggen dat het in de toekomst meer gaat regenen op de tundra, heb ik alvast gedaan alsof het meer regende en de reactie van dwergberken gepeild. Dat beregenen heb ik met een gieter gedaan, net zoals alle andere klimaatonderzoekers die naar mogelijke effecten van toenemende neerslag dat doen. Een van de problemen met deze aanpak is dat je de lucht niet bevochtigt, en de verdamping dus niet vergelijkbaar is met die onder een echte regenbui.

Sinds kort weet ik dat ook dit anders kan. Je kunt wolken lekschieten. Op de website van USATODAY wordt dat als volgt beschreven: “they hunt pregnant rain clouds and pound them with rockets”. Klimaatonderzoekers hebben zich hier nog niet toe bekeerd, maar het proces wordt op grote schaal toegepast in China en de voormalige Sovjet-Unie, voornamelijk om ongewenste neerslag te verhinderen. In Thailand wordt het ook toegepast, daar heet de met zilverjodide verrijkte regen ‘Royal Rain’, en als je er iets kwaads over zegt beledig je de koning. Het lijkt me dat deze methode ideaal is voor neerslagonderzoek, de eerste ‘whole system approach’ in dit veld, enorm vernieuwend. Al doet me een beetje aan vogeltjesjacht denken. Voorlopig beperk ik me tot cloud-spotting.

Deze blog bevat binnenkort: flarden herinnering aan veldwerk op de tundra in Zweeds lapland en Noordoost Siberie.