Trekvogels verbinden door hun jaarlijkse lange-afstands vluchten broedgebieden en overwinteringsgebieden met elkaar.  Doordat trekvogels ’s winters in heel andere gebieden voorkomen dan ’s zomers, kunnen vogelpopulaties alleen beschermd worden als alle essentiele gebieden waar de vogels in de winter, tijdens de trek en om te broeden verblijven de behoeften van vogels kunnen blijven vervullen. Dat betekent onder andere dat er voldoende voedsel en rust moet zijn voor de vogels.

Nederland heeft een grote verantwoordelijkheid als het gaat om bescherming van kustvogels, met name vogels van het waddengebied waarvan het merendeel broedt in hoog arctische streken. Met veel van deze vogels gaat het echter niet goed, met andere weer wel. Waar liggen de oorzaken van de veranderingen in vogelpopulaties? Zorgen veranderingen in het voedselaanbod er voor dat de vogels beter of juist slechter de winter doorkomen, of worden er meer of minder jonge vogels geboren door veranderingen in de broedgebieden?

Deze vragen zijn vaak moeilijk te beantwoorden vragen omdat veranderingen in de overwinteringsgebieden ook gevolgen kunnen hebben voor de voortplanting in de poolstreken en vice versa.

Drieteenstrandlopers zijn kleine vogels van zo’n 50 gram die de hele wereld over vliegen en in elk land, als het maar een strand heeft, voorkomen. In Nederland overwinteren veel drieteenstrandlopers, maar ook komen er in het voor- en najaar veel voor op onze stranden en in het waddengebied ter voorbereiding van een lange trekvlucht naar de broedgebieden in Groenland of Siberie. Een deel van deze doortrekkers zal in Afrika overwinterd hebben. Het is dus een ideale vogelsoort om de effecten van een veranderende wereld op overleving en voortplanting van te bestuderen.

Ik (Jeroen Reneerkens) zal me met name richten op de rol die ziekten en parasieten spelen; hoe deze de verspreiding van drieteenstrandlopers bepalen en in hoeverre in Afrika of Europa opgelopen parasieten bepalen hoeveel jonge drieteenstrandlopers er geboren worden in Groenland. Daartoe werk ik samen met een heel team biologen, dat in Ghana en Mauritanie drieteenstrandlopers onderzoekt. Zelf zal ik met name drieteenstrandlopers bestuderen in de winter in Nederland, tijdens de voorjaarstrek in IJsland en vooral op Noordoost-Groenland. De expeditie start begin juni en duurt tot en met begin augustus. 

Op laatstgenoemde plek is een Deens poolstation gevestigd waar ik in de zomer van 2003 al verbleef en waar meerdere paartjes drieteenstrandlopers toen jongen grootbrachten. Het viel ons toen al op dat sommige vogels in hun eentje voor hun kroost zorgden en anderen gepaard hun jongen grootbrachten. Hoe zit dit broedsysteem in elkaar en welke rol speelt de afweer tegen ziekten hierin? Hopelijk zal mijn onderzoek in het kader van het International Polar Year het een en ander kunnen ophelderen.

Dit onderzoek is niet alleen interessant voor een betere bescherming van wadvogelsoorten maar zal ook inzicht verschaffen over de mogelijke verspreiding van parasieten via trekvogels.

In de zomer van 2008 krijgt het onderzoek een vervolg.

Stem of voeg toe aan :