Feest met het zeemonster

zonsondergangNa het grot-avontuur was het zondag weer tijd om te skiën. Deze keer, heel apart, de helling óp. Daarvoor doet men een huidje onder de skies, zodat je wel de heuvel op kunt glijden, maar niet terug, door de ruwheid van de stof. We hebben ongeveer een uur gelanglaufd, voordat we de “piste” bereikten Dit is een hele goede work-out! Het weer was wederom prachtig.

Vanaf maandag werd het weer minder mooi: harde wind, (zware) bewolking  en sneeuw. Dat laatste zorgtsneeuwruimen voor een ontnuchterende bezigheid vlak voor het slapengaan: je raam uitgraven. Dit is namelijk je eigen vluchtroute in geval er brand uitbreekt voor je kamerdeur. Een beetje teleurstellend is het wel als je vervolgens ’s ochtends wakker wordt en weer dezelfde hoeveelheid sneeuw voor je raam ziet liggen.

Ondertussen zijn de Nederlandse onderzoekers druk met het opstarten van hun werk in twee van de vier mini labs. Ze willen natuurlijk zo snel mogelijk aan de slag en afgelopen dagen waaide het hard, waardoor het zeeijs bijna geheel verdwenen is en zij dus de zee op kunnen om monsters te nemen. Woensdag vonden we het daarom tijd om een klein feestje te vieren met alle basisbewoners om de verwerking van het eerste zeewatermonster te vieren. Dat ging niet helemaal zoals gepland en we werden er even fijntjes op gewezen dat we in Antarctica zijn: om 16:30 u viel de overzicht van de basisstroom uit. Dit duurde ongeveer een half uur, toen gingen de lampen weer aan, en in de 2 daaropvolgende uren sprongen zoetjes aan alle andere zaken ook weer aan. Je kunt op zo’n moment niets, er is geen stromend water (dus ook geen wc), de meetapparatuur doet het niet en alle diepvriezers waar onderzoeksmonsters in worden bewaard (op -80 C) dreigen op te warmen. Iedereen is dan even in rep en roer en er wordt hard gewerkt om de stroom weer terug te krijgen. Voor degenen die hier niets aan kunnen doen is het een mooi moment om hun raam sneeuwvrij te maken……

Het feestje hebben we uiteindelijk wel gevierd, mét zelfgemaakte bitterballen! Nu zitten we in het vliegtuigWeddell zeehond richting de Falkland Eilanden. Ik heb tijdens het opstijgen in de cockpit gezeten op de zg. jump seat. Dat is prachtig! Ook erg interessant om de piloten aan het werk te zien. Vanochtend ben ik vroeg op gestaan om nog eenmaal de wandeling te maken in de hoop toch nog een pinguïn te spotten (terwijl collega Leon nog hard aan het werk was in één van de labs!). Maar helaas, naast een eenzame snurkende Weddell zeehond en een Snow Petrel (een soort meeuw, maar dan geheel wit, met zwarte snavel en zwarte ogen) was er geen leven te zien. De pinguïns zijn zeker nog erg tevreden over hun winterverblijf. Dan heb ik in ieder geval een goede reden om nog eens terug te komen.

Help, ik zit klem!

Het leven oijsgrot1p deze onderzoeksbasis heeft een bepaalde structuur: ’s ochtends kun je gedurende 2 uur ontbijten. Om 8:30 uur begint de werkdag en  om 10:30 uur is er een half uur pauze. Van 13:00 tot 14:00 uur is het lunchpauze (met een stevige lunch) en om 16:00 uur is er weer een half uur pauze. Om 18:00 uur eindigt de werkdag, waarna er van 18:30 tot 19:30 uur gegeten wordt. Het eten wordt door 3 koks bereid en is goed, erg stevig, wat natuurlijk goed is als je veel buiten moet werken, maar als je voornamelijk op kantoor zit heeft het meer weg van vetmesten. Op zaterdagavond wordt het diner een uurtje later geserveerd, zijn de tafels gedekt en worden we door collega’s bediend. Ook kun je dan een fles wijn kopen (en best goede!). Daarna gaat iedereen naar de lounge (bar mag je het niet noemen van BAS) om daar de gezelligheid voort te zetten. Zaterdagmiddag en zondag zijn vrij.


ik zit (nog niet) klem’s Avonds is het nu gewoon licht - rond 22:30 uur gaat de zon wel onder, maar het wordt niet geheel donker - en dat geeft ruimte om ook ’s avonds er op uit te trekken om te skiën, of om in een ijsgrot af te dalen, wat wij afgelopen vrijdagavond hebben gedaan. We waren al twee keer over dit deel van de helling gekomen met een sneeuwscooter, maar wie kon bedenken dat zich onder onze voeten een ijspaleis bevond?! Het is wel wat vreemd: je staat aan de rand van een gat in de sneeuw waardoor je geacht wordt naar beneden te gaan. Middels abseilen lukt dat ook wel en dan blijkt het gat groter ijsgrot_ingangte zijn dan op het eerste gezicht leek. Eenmaal beneden moet je jezelf met karabijnen vastklikken aan een touw om te voorkomen dat je in een of andere spleet verdwijnt. En wat je daar dan ziet is onbeschrijfelijk mooi! Er hangen overal ijspegels, er zijn prachtige ijssculpturen gevormd en doordat er mensen komen zie je ook miljoenen ijskristallen op de ijsoppervlakten zitten. Dat kan blijkbaar alleen maar ontstaan als er CO2 aanwezig is. Vervolgens kwamen we bij een doorgang die nog nauwer was dan de toegang, claustrofobie moet je niet hebben als je hierheen gaat! Op onze buik schoven we door dit gat. Gedurende de glijpartij moet je ook nog je karabijnen verplaatsen en opletten dat je op de juiste plek neerkomt (en niet ernaast en in een diep gat verdwijnt).


rondleidingZatermiddag is iedereen dus vrij en wordt er druk geskied, film gekeken of de was gedaan, want het huishouden draait natuurlijk gewoon door. Vrijdagmiddag is het eerste onderzoeksteam voor het Dirck Gerritsz lab gearriveerd (van het NIOZ). Samen met Corina Brussaard en Dave Ingham van BAS (degene die aan het hoofd stond van het bouwproces van het Dirck Gerritsz lab voor BAS) heb ik een toertje door het lab gegeven voor geïnteresseerden. Veel bewoners van de basis zijn nog helemaal het gebouw niet in geweest. Voorafgaand hieraan moest het natuurlijk spik en span zijn en is er dus heel hard geschrobd en geboend om alles aan kant te krijgen. Nu dus ook binnen je zonnebril op tegen al het blinkende staal. Deze week wordt hopelijk het eerste monster in het lab verwerkt: een mijlpaal!

DG lab links

Lezing: De Belgen en de passie voor de Zuidpool

De Belgica

De Belgica

In augustus 2012 is het 115 jaar geleden dat vanuit de haven van Antwerpen het Belgische poolschip ‘Belgica’ onder leiding van Adrien de Gerlache vertrok voor de eerste wetenschappelijke expeditie naar Antarctica. De expeditie was baanbrekend, ook al omdat de 19 koppen tellende, internationale bemanning in 1898 als allereerste overwinterde in het Zuidpoolgebied. Ook de latere veroveraar van de geografische Zuidpool, de jonge Roald Amundsen, was aan boord. Gekruid met veel anekdotes hoor en zie je tijdens een rijk geïllustreerde lezing van Johan Lambrechts op 26 november het verhaal van de 13 maanden van de Belgica in de Antarctische winter, tot de bemanningsleden er in maart 1899 in slaagden een doorgang uit te graven in het ijs.

Na de pauze gaat Johan Lambrechts in op de hedendaagse aanwezigheid van België op het continent, met onder andere een terugblik op de Koning Boudewijnbasis waar ook Nederlanderse poolonderzoekers verbleven, en een voorstelling van de Prinses Elisabethbasis, de eerste duurzame poolbasis ter wereld.

Johan Lambrechts (45) werkte jarenlang voor televisie, onder meer als reportagemaker voor het programma Spoorloos. Nu schrijft hij boeken en maakt hij reportages, vooral over reizen en exploratie, voor magazines in België en Nederland. Hij publiceerde de boeken ‘Antarctica –De Belgen op de pool’ (Sastrugi Books) en ‘De eerste winter op de Zuidpool’(Wablieft/Manteau). Hij is tevens als communicatieverantwoordelijke verbonden aan het New Belgica-project, dat de volgende 5 jaar een vormreplica vervaardigt van het poolschip van Adrien de Gerlache.

Meer info hier!

Arctisch Centrum
Aweg 30 (ingang Herman Colleniusstraat)
Groningen,
vanaf 19.30 uur.

Ik ben er!!!!

ijsbergen

Gisteren om 15:00 u landden we met de Dash 7 bij Rothera Research Station, na een soepele vlucht met prachtig uitzicht. Iedereen kan zich wel wat voorstellen bij Antarctica. Ik kan één ding met zekerheid zeggen: het is mooier dan dat! De hele zee hier ligt vol met grote Meringues: prachtige ijsbergen met allerlei vormen, in dat typische blauw. De zee is voor een groot deel bevroren, wat vrij uitzonderlijk is in deze tijd van het jaar, zo vertelde mijn Britse collega. Het is ook echt koud! Ik ben heel blij met mijn NWO-jas (met dank ook aan Bever), ik val echt op, niet veel mensen hier dragen deze kleur.

Toen we aankwamen werden we ontvangen door de Base Commander (de baas van het station) en de Logistics Manager van Rothera (tevens de projectleider van het project Dirck Gerritszlab voor de British Antarctic Survey, zeg maar mijn counterpart). Vervolgens kregen we eerst wat veiligheidsinstructie en een korte rondleiding door het gebouw met de kantine (er wordt voor ons gekookt), een bibliotheek, een bar en computerruimte. Slapen doe je in andere gebouwen. Ik heb, heel luxe hier, een kamer voor mezelf. De arme technicus van het NIOZ, Leon, moet een kamer delen. Leon is degene die de 3 mobiele labs die nu al hier zijn gaat aansluiten. Ik ben net in het Dirck Gerritszlab geweest en het is fantastisch om het in het echt te zien, datgene waar je al 2,5 jaar mee bezig bent.
een brug‘Even’ snel ergens heengaan is er hier niet bij: je mag niet met je schoenen van buiten naar binnen, dus in de “Boot room” doe je je jas en schoenen uit. Je moet steeds als je naar buiten gaat je insmeren met zonnebrand en een zonnebril opzetten. Als je wat vergeten bent moet je weer je schoenen uit, etc. We hebben zojuist, na het eten, een rondwandeling gemaakt met prachtig uitzicht op de zee en het ijs. Er waren geen dieren te zien, op een paar vogels na, hoewel ik in de verte wel wat zag zwemmen, maar voordat ik het goed kon zien was het alweer ondergedoken. Vandaag is een dag van introductietrainingen.

Oeuvre poolfilmers Musch&Tinbergen op DVD te koop

Musch&Tinbergen

Musch&Tinbergen

Wij zijn nog altijd enorm trots dat onze Pooljaar.nl-film is samengesteld door de Nederlandse Gouden Kalf-winnaars Musch&Tinbergen. Voor liefhebbers van hun onnavolgbare, rauwe werk is er goed nieuws. Het hele oeuvre van de twee is nu op DVD verschenen.

Pooljaar.nl: Onderzoekers doen verslag

Jan Musch (1951) en Tijs Tinbergen (1947) verrijken de filmhistorie met natuurfilms die in vorm en thema radicaal verschillen van de bekende, rond commentaar gecentreerde filmverhalen. ‘Eigenlijk is een natuurfilm geen genre. Als een natuurfilm echt goed is, dan is het gewoon een goede documentaire of speelfilm: dan gelden dezelfde wetten’, zo stellen de makers. Bij Musch&Tinbergen bestaat de natuur niet als wereld op zichzelf: met vrolijke ironie en oog voor detail bestuderen de filmmakers de complexe relaties tussen natuurbeschermers, onderzoekers, recreanten, jagers en boeren. Gefascineerd door mensen die zich laten leiden door passie en gedrevenheid, volgen Musch &Tinbergen onderzoekers tijdens hun veldwerk.In combinatie met gedegen camerawerk en een bijzondere montage levert dit fijnzinnige en ontroerende films op, die zowel door natuurliefhebbers als het grote publiek worden gekoesterd.

In 2009 ontvingen Musch&Tinbergen een Gouden Kalf voor Rotvos (2009), na drie eerdere nominaties voor SpreeuwenWerk (1983), Punki en Ganshyam (1989) en Gebiologeerd (1994). In 1990 werd de film Ganzenproblemen? (1989) op het Wildscreen Festival (UK) bekroond met een speciale prijs voor ‘the most entertaining wildlife film’. Hun nieuwste film Boeren Burgers Buitenlui (2012) is ook opgenomen in deze uitgave.

Inhoudsopgave
DVD 1
Rotvos (2009)
Boeren Burgers Buitenlui (2012)
Mul (2001)

DVD 2
Spreeuwenwerk (1983)
Nieuwe Natuur (1996)
Ganzenproblemen? (1989)
Koos van Zomeren: Lopende Zinnen (2002)
Tiengemeten, van Landbouw naar Natuur (2000)

DVD 3
De Carrièreplanning van de Scholekster (1997)
Gebiologeerd (1994)
Onze Rotgans in Siberië (1996)
Bevlogen Waterland (2002)

DVD 4
Lollie (1989)
Marianne (1992)
Johan (1989)
Rode Oogjes (1991)
Kofi en Cacao (1998)
Punki en Ganshyam (1989)
De Verborgen Schatten van Qala Qala (1999)
Consumentenbond (1996)

Volgende berichten »