Waar een op het oog doodgewone mossel toch niet tot kan leiden…

In juni 2008 heb ik samen met twaalf medescholieren en drie begeleidende leraren van het St. Michaël College uit Zaandam een bijzondere studiereis gemaakt. Onder begeleiding van scheikundedocent Jack Kauw zijn we afgereisd naar Spitsbergen waar we een week lang rond gingen trekken ‘in the middle of nowhere’!  Naar aanleiding van deze ‘poolexpeditie’ moesten we een profielwerkstuk maken.

Samen met Elaine Fleur ging ik op het schiereiland Bohemanflya op zoek naar schelpen voor ons klimaatonderzoek. We vonden onder andere een blauwe mossel, die op het eerste gezicht totaal niet interessant leek. Aan het eind van de week hadden we een bergje met schelpen neergelegd bij onze laatste kampeerplek. We moesten toen echter flink opschieten, omdat twee zodiacboten ons op kwamen halen en ons weer naar de overkant van het IJsfjord zouden brengen. Net voordat ik de boot op sprong, stopte ik de eenzame mossel nog snel in mijn muts. En dat bleek achteraf maar goed ook!

Bij terugkomst in Nederland vonden we namelijk een wetenschappelijk artikel op internet, waarin Noorse onderzoekers beweren dat sinds 2002 de blauwe mossel weer voorkomt op Spitsbergen. En dat na 1000 jaar afwezigheid! Deze terugkeer zou verklaard kunnen worden door de opwarming van de oceaantemperatuur ten gevolge van klimaatsveranderingen. Dit hebben wij met ons exemplaar wetenschappelijk onderzocht op de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam onder begeleiding van hoogleraar Simon Troelstra, die zelf ook onderzoek heeft gedaan op Spitsbergen (zie http://pooljaar.nl/verleden/).

Uiteindelijk hebben we alle gegevens verwerkt in een profielwerkstuk dat in de prijzen is gevallen! Naast de fantastische KNAW Onderwijsprijs en de ‘schoolaward’, behoren Elaine en ik ook tot de gelukkigen die mee mogen op een tiendaagse reis naar IJsland (van 8 tot en met 17 augustus). Dit is de prijs van de profielwerkstukkenwedstrijd van Aarde.Nu, een samenwerkingsverband van vijf Nederlandse universiteiten op het gebied van aardwetenschappen.

Aarde.Nu gaat dit jaar alweer voor de zevende keer naar hét geologische paradijs op aarde. De begeleiders op IJsland zijn ditmaal Roel Dijksma van de Universiteit van Wageningen, Sebastiaan de Vet van de UvA, Jelle van Sijl van de VU en Ramona Groeneweg van de TU Delft. De andere prijswinnaars zijn Vince Kaandorp, Mariska Schimmel, Tamara Arens, Juliën Lubeek, Joep Roet, Karen Claringbould en Elise van Winden.

Deze zomer staat voor mij hoe dan ook al in het teken van noordelijke reizen, want ik ben van 5 tot en met 14 juli opnieuw op Spitsbergen geweest. Met een groep van negen man hebben we een week lang gehiked op het schiereiland Dickson Land met onder meer een bezoek aan de verlaten Russische mijnbouwstad Pyramiden en een inspannende survivaltocht door het onherbergzame binnenland.

Ik verwacht niet dat de trip naar IJsland ook zo heftig zal worden, omdat we grotendeels met twee landrovers door het land zullen cruisen. Maar ik verheug me al tijden om het indrukwekkende landschap en de geologische fenomenen van ‘het land van vuur en ijs’ van dichtbij mee te maken!

Pim Kaskes

Stem of voeg toe aan :