Onderweg hebben we Hans in Abisko opgepikt. Hij vliegt met ons mee terug naar Nederland. Matty hebben we in Abisko afgezet. Hij blijft nog even op het onderzoekstation.  Tijdens de rit naar Kiruna vervult Hans deze keer de rol van vogelspotter en chauffeur. Een fractie van een seconde nadat hij “Hé, zijn dat geen kraanvogels?” heeft geroepen zet hij een piepende noodstop in zodat wij naar adem snakkend in onze veiligheidsriemen komen te hangen. Het resultaat: geen blessures bij de inzittenden, geen kop-staartbotsing. Maar hij had wel helemaal gelijk, het waren kraanvogels! Drie stuks cirkelden recht boven onze hoofden. De kraanvogel schijnt een heel bijzondere dwaalgast te zijn. Hebben we toch mooi nog even meegepakt!

Hiermee komt het aantal vogelsoorten dat we tijdens deze reis gespot hebben op 82.

Als ik zie wat ik hier opschrijf en het gevoel analyseer dat ik erbij heb, dan begin ik echt te geloven dat ik tijdens deze reis vogelspotten echt leuk ben gaan vinden. Ook Tjeerd is helemaal enthousiast geworden. We nemen ons dan ook zeker voor op onze volgende reizen verrekijkers en planten- en vogelgidsen mee te nemen. Ook weten Tjeerd en ik zeker dat dit niet de laatste keer is dat we Lapland zullen bezoeken.

Hoeveel woorden ik ook aan deze trip besteed, het verslag op dit weblog haalt het niet bij de ervaring zelf. Wij zijn ons ervan bewust dat we een geluksvogel ben omdat we op stap mochten met drie experts. Hierdoor zijn we op plekken gekomen die we anders nooit zou hebben bezocht; hebben we ervaringen en indrukken opgedaan die we op een andere manier niet hadden kunnen vergaren en hebben we dingen geleerd, gezien en ontdekt die we anders misschien nooit te weten waren gekomen of had opgemerkt.

Charlotte, Hans en Matty, jullie waren fijne reisgenoten. Jullie hebben ons ruimhartig in jullie kennis laten delen. Steeds hadden wij de volle aandacht; stonden jullie klaar met achtergrondinformatie en antwoord op onze vragen. Op geen enkel moment gaven jullie ons het gevoel dat wij onnozele groentjes op jullie vakgebied waren.  Wij hebben genoten van jullie warme aandacht, humor en gedrevenheid. Jongens, bedankt voor deze onvergetelijke belevenis.

Tjeerd, Eend (onze mascotte) en ik vonden het in één woord fantastisch!

Donderdag 10-07-2008

’s Middags hebben we in het zonnetje aan een meertje onze lunch genuttigd.  Matty demonstreerde dat zijn interesse voor alles dat vleugels heeft ondersteund wordt door een heldere blik en een verassende hoeveelheid kennis. Terwijl hij met de punt van zijn mes een ongerechtigheid uit de bijna lege jampot wipte mompelde hij iets dat leek op ‘Uitelkaar gevallen….incompleet……. onmiskenbaar Noorse vlieg. Bovendien dood.’ Deze determinatie dwong respect af. Sprakeloos van bewondering ruimden wij de resten van onze maaltijd op en zochten we onze plaatsen in de auto op. Matty was zo zeer in onze achting gestegen dat wij vanaf dit moment zelfs geen kritiek meer durfden te hebben op zijn (toch vrij roekeloze) rijstijl.

Wij bereikten Narvik in goede gezondheid. Het hostel aldaar is gevestigd in een oud treinwachterhuisje. Een naargeestig gebouw. De ruimtes liggen grotendeels  onder de grond en hebben dikke zware deuren. De keuken/eetkamer compenseert echter alles. Die is ruim en gezellig. Hier hebben we ons met een paar pakjes kaarten dan ook best vermaakt.

De Noren hebben het treinwachtershuisje dan wel omgetoverd tot hostel, maar ze hebben het wel vergeten te verplaatsen. Nu ligt het huisje nog steeds slechts 8 meter naast de spoorrails. Om 02.00 uur ‘s nachts schijnt er een goederentrein bulderend ‘door’ onze kamer te zijn gedenderd. Niets van gemerkt. Heerlijk geslapen.

Woensdag 09-07-2008

Om acht uur vanochtend waren we present voor de deur van de Whale-safari in Andenes. Het bleek echter dat bijna alle tochten voor vandaag al volgeboekt waren. Alleen in de avond hadden ze nog een plekje voor ons. Dat was een kleine verandering in de planning, maar op zich ook niet erg. Het is immers de hele nacht licht en de zee is ‘s avonds rustiger waardoor we de walvissen nog beter kunnen gaan zien. 

Dit betekende wel dat we nog een hele dag voor de boeg hadden. En wat doe je dan als echte toerist? Inderdaad: het dorpje Andenes bekijken, koffie drinken in de plaatselijke broodjeszaak, een echt Noors breipatroon kopen voor mijn nieuwe breiprojectje. En niet te vergeten…… nog een paar vogels spotten.

In de namiddag kregen we een rondleiding door het Whale-Safari Museum. Daar vertelde de gids ons in het Duits alles over de potvis en  zijn asymmetrische neusgat (we hadden ook kunnen kiezen voor de Engelse versie, maar de Duitse jongen was gewoon veel leuker!).

Om 19.00 uur was het dan eindelijk zover. We gingen de boot op. Walvisjes, here we come! Meteen zwommen er een paar bruinvissen langs de boot. Het beloofde een prachtige potvisspotavond te gaan worden. De zee was nagenoeg spiegelglad; de wind was gaan liggen. Het was niet echt koud en af en toe kwam zelfs het zonnetje even door. De gidsen beaamden dat dit tot nu toe verreweg de mooiste dag van het seizoen was. Het moest wel heel gek gaan als we niet binnen afzienbare tijd een walvis zouden spotten.

Al snel zagen we de eerste potvissen door de verrekijker. Zeker een kilometer weg. Na 20 minuten bereikten we het continentaal plat. Daar wordt het al snel 1 tot 2 kilometer diep. Dat is de plek waar de potvissen verblijven. De radar aan boord gaf aan dat er meerdere potvissen in de buurt waren. Opeens was er een spuiter vlak bij de boot. Een levensgrote potvis! Er was een reusachtige neus te zien. De eigenaar van deze neus bleef 8 minuten aan de oppervlakte dobberen en dook daarna weer naar beneden. Daarbij kwam zijn staartvin wel 4 meter boven het wateroppervlak uit! Wauw, wat was dat een geweldig gezicht! We hebben er zo 3 op slechts een afstand van 15 meter (en 5 op verdere afstanden) mogen aanschouwen .

Rond middernacht kwamen we vol van alle indrukken weer aan in ons gele paradijshutje. Met een nachtborrel, geschonken in eierdopjes, toostten we op deze wederom prachtige dag.

Dinsdag 08-07-2008

Van Harstad zijn we vanochtend met de veerboot naar Risøyhamn gevaren. Wat een prachtige uitzichten.  Tjeerd en ik kwamen er alleen net iets te laat achter dat er een zwembad, jacuzzi en sauna aan boord waren! Dat was spijtig.

Dus voor iedereen die nog van plan is om met een Noorse veerboot tussen de Lofoten te gaan varen: “houdt uw zwemkleding binnen handbereik!”.

Eenmaal aangemeerd in Risøyhamn zijn we meteen doorgereden naar Bleik. Bleik is een dorpje met, volgens de Noorse Wikipedia, bij elkaar liggende, kleine huisjes, gelegen op 69,18′ NB en, alweer volgens de Noorse Wikipedia, in 2005 wel 465 inwoners. We zullen slapen in een idyllisch, geel huisjescomplex. Deze huisjes zijn gebouwd op palen en ons huisje staat midden op het strand. Met een zonnetje erbij zou het op een  tropisch paradijsje hebben geleken! Hier zullen wij de komende 2 dagen bivakkeren. Ik heb een kriebelige gevoel dat, dat best goed gaat komen.

Dit kleine dorpje heeft zowaar een toeristische attractie; de Puffin Safari. Die moeten we natuurlijk meegemaakt hebben. Wachtend op de boot, die ons naar een eiland vol papegaaiduikers zal brengen, zien we iets in het water van het haventje zwemmen. Was dat nou een otter? Een zeehond kan het niet zijn geweest, het had toch echt een staart! En ja hoor, een halve minuut later duikt er voor onze neuzen een wilde otter op. Op zijn rug, knagend aan een schelp. Dat is toch wel een onverwachte verassing dat ik vergeet mijn fotocamera in stelling te brengen. Hoewel deze reis toch al een aantal jaar door winnende scholieren wordt gemaakt hebben mijn voorgangers nog nooit een otter gezien. Nu zwemt hij er. Bijna langs ons huisje! Gelukkig is Tjeerd helderder van geest. Hij neemt met zijn, van de VPRO geleende videocamera, een aantal leuke beelden op.

Inmiddels is de boot klaar voor vertrek. Met een oude vissersboot (en een even oude Nederlandse zeebonk als kapitein) varen we naar een kegelvormig eiland. Op naar de papegaaiduikers! En papegaaiduikers krijgen we. Jeetje, wat zijn het er veel! Papegaaiduikers leven normaal gesproken op zee, maar komen naar dit eilandje om te broeden in zelf gegraven holen. Die graven ze massaal. Het eiland ziet er dan ook uit als een grote gatenkaas. Met zoveel prooidieren moeten er ook predatoren zijn. En ja hoor, daar heb je ze…… de zeearenden. Zeker 7 stuks cirkelden boven het eiland. De 160.000 papegaaiduikers vliegen voortdurend, in min of meer gesloten formatie, in een cirkel rond hun eiland om het de zeearenden moeilijk te maken zich te concentreren op één enkel prooidier. Wat is dat een machtig gezicht!

Alleen de zon is vandaag weggebleven. Ik denk echter niet dat onze verbrandde neusjes het zo erg vonden.

Maandag 07-07-2008

slapen_op_school_1

Spierpijn!!! Arme knietjes. Die 23 kilometer in berggebied gaan toch niet in de koude kleren zitten. Gelukkig stonden er vandaag niet zo heel veel wandelkilometers in de planning. Het beloofde wel een hele hete, maar ook vooral een interessante dag te worden. Met als hoogtepunt een bezoek aan het onderzoekscentrum van Abisko. Ik ben benieuwd.

De hoge verwachtingen van vandaag zijn alleszins uitgekomen. Op het onderzoekscentrum hebben we in een paar uur van alles geleerd over een aantal (lang)lopende experimenten die met het oog op de (aankomende) klimaatveranderingen worden uitgevoerd. Hierbij wordt gelet op de mogelijke effecten van deze klimaatveranderingen op de kwetsbare subarctische en boreale ecosystemen. Sommige van deze onderzoeken lopen al 8 tot 20 jaar!

slapen_op_school_2

Na dit bezoek hebben we Hans achtergelaten en zijn we naar Harstad, een noordelijke havenstad in Noorwegen, gereden. Hier gaan we, Charlotte, Matty, Tjeerd en ik, overnachten in een erg mooi gelegen jeugdherberg. De kinderwandschilderingen laten nog duidelijk zien dat het gebouw vroeger een basisschool is geweest. Het is ruim, schoon en heeft een prachtig uitzicht. Voor het eerst in mijn leven ga ik schaamteloos op school in slaap vallen, hihi.

s’ Avonds hebben we nog een soort van avondpicknick. gecombineerd met…… nog een uurtje vogels kijken in het noordelijke zonnetje. Hoewel we met 61 verschillende vogelsoorten achter lopen op de vorige jaren begint de lijst met gespotte vogels nu toch een mooie vorm aan te nemen. En ik sta versteld van mezelf: ik begin dat eeuwige gespot nog leuk te vinden ook!

Zondag 06-07-2008

10_minuten_heen_10_uur_terug

De grappenmaker die in alle vroegte “EEN ZEEAREND!” riep had even goed “BRAND” kunnen roepen. Als een raket schoot Matty zijn bed uit. Reisgenoot Matty is namelijk een ecoloog van het type ‘alles-wat-vleugels-heeft-is-interessant,-het-maakt-niet-uit-of-die-ene-fladdersijs-al-100-keer-voorbij-is-gekomen,-hij-blijft-het-bekijken-waard’.

Me uitrekkend overwoog ik of dit gebeuren de moeite waard was om uit mijn warme bedje te komen. Hoe het precies kwam kan ik niet meer uitleggen, maar een half minuutje later stond ook ik buiten, in mijn nachthemdje, naar de besneeuwde bergen te staren. ‘Waar zit ‘ie?’ vroeg ik terwijl ik de slaap uit mijn ogen wreef. ‘Daar! Met die witte kop. Aan de rand van de sneeuw…..Zie je hem?’ En inderdaad, wat een prachtig beest!

Eenmaal terug in de warmte van het hutje vertelde Matty mij dat we er aan de Noorse kust nog veel meer tegen zullen komen. Wanneer ik dit eerder had geweten, denk ik dat ik me lekker had omgedraaid om nog heel eventjes door te slapen. Nu was het wel heel vroeg opstaan na zo een lange dag, maar ja, dit is wel in sfeer wakker worden. De vogeltoon voor vandaag is in ieder geval gezet.

De rest van de dag was op een andere manier onvergetelijk! Het 10 minuten durende vluchtje met de helikopter van gister kostte ons vandaag een hele dag. Het duurde 10 uur om weer terug te lopen naar Abisko. Het was een van de mooiste tochten die ik ooit gelopen heb. Ploeterend door sneeuw, klauterend over rotsen en wadend door smeltwaterdelta’s. We begonnen deze 23 kilometer lange tocht in de bergen boven de boomgrens met hier en daar dikke plakkaten sneeuw (toch gek, sneeuwpret midden in de zomer!). De afdaling was heel gevarieerd. We liepen bijna elke kilometer door een compleet ander landschap. Waar in het begin de bomen niet hoger kwamen dan de zolen van onze schoenen, kwam er naarmate we verder afdaalden geleidelijk meer variatie in de vegetatie en veranderden de kruipwilgjes/berkjes langzaamaan in kleine struikjes.

Op driekwart van de tocht stuitten we opeens op de boomgrens. Deze leek wel uit het niets op te doemen. Over een afstand van 100 meter veranderden de struikjes in heuse bomen en liepen we ineens door het wilgenbos! Houten planken zorgden ervoor dat we niet wegzakten en geen schade maakten in het toch wel drassige gebied. Ik heb de laatste tijd hard aan mijn conditie gewerkt, maar in een gebied waar het pad niet altijd even duidelijk is en je bij elke stap moet uitkijken dat je je enkel niet verzwikt waren de laatste kilometers toch echt afzien. Mijn voetjes wilden op het laatst niet meer, ik was lek geprikt door alle muggen en moe van alle fantastische indrukken. Hoe mooi deze dag ook is geweest, ik ben blij dat we weer in Abisko zijn aangekomen en ik gauw lekker onder de wol kan kruipen om in mijn bed nog even na te genieten van deze prachtige dag.

PS. op een aantal foto’s zie je Eend. Onze mascotte. Ik deel Eend met een vriendin. Hij is inmiddels al in Schotland, op Kreta, op Spitsbergen en in Kroatië geweest. Uit Schotland heeft hij een originele Schotse kilt meegenomen. Voor Spitsbergen werd hem een warme fleecetrui aangemeten en kreeg hij een eigen rugzak, compleet met slaapmat. Helaas is hij op de reis erna zijn muts met een originele speld van Spitsbergen tijdens een storm kwijtgeraakt. Inmiddels (je ziet het nog niet op de foto’s) is ‘ie wel de trotse eigenaar van een originele, gebreide Noorse trui en een speld van Abisko. O ja, hij voelt zich op dit moment als een echt pooleend.

Zaterdag 05-07-2008

Trrrriiinng!!!! Het is 06.15. Ik wil slapen! Op het moment dat ik me weer om wil draaien begint me iets te dagen. Die wekker ging niet voor niets zo vroeg af. Hans heeft een helikoptervlucht voor ons gereserveerd. Om 07.30 uur! Opeens is wakker worden geen probleem meer.

Wat een vlucht! Dat is even iets anders dan met een vliegtuig. De piloot is erg gezellig. Zijn Engels loopt een beetje stroef en voor mij is het ook nog wat vroeg voor een pakkende Engelse conversatie. Gelukkig ben ik tweetalig (Deens/Nederlands) opgevoed en heb ik nu de gelegenheid mijn “Internordisk” op hem uit te proberen.

Hij reageert enthousiast en begint direct in het Zweeds over het gebied en zijn oorspronkelijke bewoners te vertellen. Zweeds verschilt ongeveer net zoveel van Deens als Duits verschilt van Nederlands, dus ik versta niet alles in één keer, maar ik vind het wel bijzonder om te merken dat je elkaar goed in een andere taal kunt verstaan zolang de wil er maar is.

De helikopter vliegt door een dal hoger de bergen in, en brengt ons naar het “Latnjajaure Fjällstation”.

Dit onderzoeksstation is gelegen aan een halfbevroren meer op 900 meter hoogte en wordt constant bemand om op 3 vaste momenten per dag metingen te kunnen verrichten. We slapen in een houten hutje waarvan ik me kan voorstellen dat menig pelsjager er zijn eenzame dagen in gesleten heeft. Twee stapelbedden, een eettafel met vier stoelen, een campingkooktoestel en foto’s en krantenartikelen aan de wanden zijn deel van het decor. Naast drie vergelijkbare woonhutten en een laboratoriumhut staat er ook een sauna aan het meer met uitzicht op de bergen. Op de bovenste fotot zie je hem rechts van de grootste hut staan. Na een prachtige wandeling bergop waarbij ik alles heb geleerd over hafparasieten (d.w.z. plantjes die wel hun fotosynthese zelf voltooien maar de daarvoor benodigde zouten en water niet uit de bodem halen, maar van een gastheer betrekken) kruipen we ’s avonds laat nog even de sauna in om deze geweldige dag goed te laten bezinken. Wat is een houtsauna toch heerlijk, vooral als je daarna in je blootje binnen vier stappen in het halfbevroren meer kopje onder kan!

Vrijdag 04-07-2008

Zoals je op de pagina Over deze reis kunt lezen heb ik een reis voor 2 personen naar Lapland gewonnen. Vandaag zijn wij - mijn vriend Tjeerd, de begeleidende VU-ecologen Charlotte van ‘t Klooster en Matty Berg, en ik - na een lange reisdag aangekomen in Abisko (Noord Zweden). Na het te vroege opstaan hebben we vanochtend - op weg naar Schiphol - nog even de duisternis mogen beleven. Voorlopig zullen we zelfs geen schemering meer zien, want Abisko ligt boven de poolcirkel op 68º22′ noorderbreedte. Om elf uur ’s avonds is het nog zo licht dat het wel twee uur ’s middags lijkt. Dat is een vreemde gewaarwording

Tijdens de autorit van het vliegveld Kiruna (Zweden) naar Abisko valt - mede door het schitterende weer - meteen de schoonheid van het landschap op. We zien prachtige bloemen, ruige bergen met behoorlijk wat sneeuw op de toppen en o.a. een adembenemend meer. In Abisko ontmoeten we Hans Cornelissen, de derde VU-ecoloog met wie we een deel van onze tijd gaan doorbrengen.

We gaan deze nacht slapen in een heel lief houten blokhutje waarin we ook zelf kunnen koken. In de plaatselijke super hebben we alles geplunderd dat typisch bij deze streek hoort, want de liefde voor een land gaat natuurlijk ook door de maag. Op het menu van vanavond stond - hoe toepasselijk - een smakelijk mengsel van blauwe kaas, crème fraîche, verschillende soorten groenten en rendiervlees met als toetje pure yoghurt met hele zure rode bosbessen. Als dat niet Laps is…

Het Noordelijke gevoel begint in ieder geval al aardig te kriebelen.

Donderdag 03-07-2008