Terugblik op vijf jaar IPY
Eind 2011 wordt het internationale pooljaar, het IPY, officieel afgesloten; een mooi moment om terug te kijken op vijf intensieve jaren waarin het poolonderzoek voorop heeft gestaan. Om deze terugblik een blijvend karakter te geven, is besloten om een boek te maken. Een boek waarin de mensen centraal staan die gedurende het IPY nauw hebben samengewerkt.Dat zijn bijvoorbeeld de mensen die leiding over een internationaal project op zich hebben genomen. Maar ook de onderzoekers, jong en oud die vaak weken achtereen op de meest onherbergzame plekken bivakkeren om hun werk te kunnen doen. Maar ook de mensen die vanachter een bureau in Nederland er voor hebben gezorgd dat de projecten in goede banen verlopen en dat er geld beschikbaar komt als dat nodig is. Tot slot zijn er nog de mensen die betrokken zijn bij het IPY, maar niet direct vanuit de wetenschap. Het zijn de schrijvers, de fotografen, de mediamakers en de onderwijzers die het enthousiasme voor de polaire gebieden proberen door te geven; te verspreiden.
IPY heeft al die mensen de afgelopen jaren bijeen gebracht en dat moet in het boek tot uiting komen. Toon van het boek is warm: zichtbaar is dat het IPY mensen bijeen heeft gebracht. Er wordt een indeling gemaakt naar de vijf verschillende sectoren die tijdens het IPY actief zijn:
-Professoren / Internationale Projectleiders
-Senior Onderzoekers
-Jonge Onderzoekers
-IPY niet-wetenschappelijken
-IPY Beleidsambtenaren
En natuurlijk is er aandacht voor het werk van NWO. Hierop wordt teruggeblikt in het eerste hoofdstuk.
Uit alle bovenstaande groepen worden vier of vijf boegbeelden geïnterviewd en gefotografeerd. Daarnaast wordt hen een vragenlijst met stellingen voorgelegd. De informatie uit deze gesprekken plus de vragenlijst, wordt per hoofdstuk samengesmolten tot een verhaal.
Op dit blog lees je alles over de voortgang van het boek.
Een stopcontact in de tundra
Voor onze meetapparatuur heb je stroom nodig, maar in de tundra zitten geen stopcontacten. Een grote slokop is het methaan eddy correlatie systeem. Eddy correlatie is een manier om te meten hoveel methaan er over een groter gebied uit de grond komt. Het maakt gebruik van wervelingen (eddies) in de lucht. Je meet die luchtbewegingen door met heel hoge frequentie (10 x per seconde) de windsnelheid in horizontale en verticale richting te meten. Tegelijk meet je de concentratie van het gas waarin je geinteresseerd bent. Daaruit kun je dan berekenen hoeveel gas er over een bepaald oppervlak in een bepaalde tijd uit de bodem komt - de flux.
Voor methaan is het nog niet zo simpel om 10 keer per seconde een concentratiemeting te doen. De apparatuur daarvoor vreet stroom - vooral de bijbehorende luchtpomp, die wil 1000 watt hebben. Alle andere apparatuur kunnen we met een paar zonnepaneeltjes en een klein windmolentje laten werken. Maar dit dus niet.
We moeten daarom eerst hard werken aan de oplossing van het energieprobleem. Twee jaar geleden hebben we een grotere windmolen aangeschaft. Door transport- en douane problemen is die nu pas compleet. Onze technicus, Ron, gaat die molen in elkaar zetten. Dat kost een paar dagen: gaten in de permafrost boren (met een handboortje, we hebben geen motorboor), de mast opzetten, de molen erin plaatsen, kast met electronica eraan en een flinke batterij vrachtwagen accu's. Nog niet zo eenvoudig, verschillende malen moeten we de plannen aanpassen, omdat er toch nog onderdelen missen. Helaas is er geen Gamma om de hoek en moet er flink geimproviseerd worden.
Een paar jaar geleden hebben we ook een diesel generator aangeschaft. Die is echter stuk gegaan, en nu zijn de reserve-onderdelen - een nieuwe startmotor - eindelijk gearriveerd. Die reparatie ga ik dus maar doen. Veel werk, de hele behuizing moet eraf gesleuteld worden om bij de oude startmotor te komen. Als die erin zit, blijkt de generator het nog niet te doen: hij klaagt over te weinig olie. Geen wonder, als ik de olieplug eraf schroef druipt er een teerachtige substantie uit. De generator is twee jaar geleden met vuile olie erin opgeborgen, en dat doet rare dingen in een schuurtje bij min dertig graden.
Uiteindelijk, na grondig reinigen van het oliefilter, pomp en verse olie krijgen we 'm met veel moeite weer aan de praat. Maar het plezier is van korte duur. De diesel die je hier kunt krijgen bestaat voor zo ongeveer de helft uit water en de andere helft uit onduidelijke drab, inclusief muggenlijken. Dus ook maar de tank en de barandstofleidingen grondig reinigen.
Dan doet-ie het eindelijk. En de windmolen ook. We kunnen weer meten! Maar dat levert weer een ander logistiek probleem op: je hebt iedere vijf dagen een vat diesel nodig, dat met een bootje over 80 km rivier aangevoerd moet worden. Nog maar een windmolentje erbij zetten?
Het is typisch voor het onderzoek op de tundra: continu improviseren, logistieke puzzels oplossen, en creatieve oplossingen bedenken voor de meest alledaagse problemen.
Ontbijtje met een dwergvinvis en een rendier
Soms is je dag één grote droom. Vandaag was er zo één. Ik begon met een bijdrage voor www.pooljaar.nl. Ik neem gewoon mijn ochtendwandeling op naar mijn ontbijt. Zelfs dat is hier speciaal. Daar zie je hier de video van. Maar later die dag werd het nog veel beter. Met nieuwe video's over een dwergvinvis en een rendier. Wat een plek is het hier toch.
IJsbeer Knut (4) overleden
IJsbeer Knut is op vierjarige leeftijd overleden. Uit voorlopig onderzoek blijkt dat het dier aan de gevolgen van een hersenaandoening is bezweken.
Goed, IJsbeer Knut is nooit op de Noordpool geweest. Toch hebben we het dier op deze site geregeld voor het voetlicht gebracht. Knut werd geboren toen het Pooljaar van start ging en werd ongevraagd toch een beetje het uithangbord voor de toenemende belangstelling voor het poolonderzoek. We meldden vol trots dat ook Knut was gaan bloggen en ook toen zijn verzorger overleed, was dat nieuws voor ons. Knut bleek gedurende zijn korte leven een goudmijn voor de dierentuin van Berlijn. Dagelijk verdrongen zijn fans zich voor zijn verblijf, en gingen de Knut-knuffels als warme broodjes over de toonbank. Er verscheen zelfs een film over de ijsbeer.
Inmiddels is de discussie over Knut in volle gang. De dierenactivisten van Peta (People for the Ethical Treatment of Animals) zeggen dat het diertje, nadat het door de moeder direct was verstoten, meteen had moeten worden afgemaakt.
Een amateur filmde de laatste stappen van de ijsbeer (niet voor tere zielen). Bezoekers van de dierentuin zijn bezig met een inzameling voor een standbeeld voor Knut.
Het grote plaatje: de Zuidpool
Het is een beetje een hype aan het worden, fotoblogs op grote nieuws websites. De Amerikaanse site The Atlantic heeft ook een eigen 'Big Picture'. Onlangs stelde de site een blogpost samen van de mooiste Antarctica foto's. Groot, groter, grootst!