Mossen of bossen

Te land, ter zee en boven de wolken

Ellen Dorrepaal — Tue, 05 Oct 2010 08:48:55 +0000

eva_en_ellen_op_veldwerk_september_2010

Omdat Eva (‘de hete adem van het veen’) al weken binnen zat te wachten tot haar springstaarten uit de bodemmonsters tevoorschijn kwamen en Ellen (‘mossen of bossen’) het razend druk had met veldwerk dat was blijven liggen door haar knieproblemen, besloten ze samen op expeditie te gaan en de laatste proefvlakken voor Ellens nieuwe experiment te zoeken. ‘Te land, ter zee en in de lucht’ belandden ze al gauw boven de wolken. Dit leverde niet alleen veel mooie plaatjes op maar ook een duistere overpeinzing over lichtende nachtwolken* en andere hemelverschijnselen.

* Lichtende nachtwolken: witte, geel-oranje of lichtblauwe wolken die voorkomen op 75-85 km hoogte en na zonsondergang nog een tijd zonlicht weerkaatsen. De wolkenslierten hebben een ribbel- of vezelstructuur en sterren blijven er doorheen zichtbaar. Ze zijn vrij zeldzaam en komen onregelmatig voor. Hun ontstaan houdt verband met talrijke uiterst kleine deeltjes in de bovenste lagen van de atmosfeer, samen met waterdamp en temperaturen tussen -90 en -145°C. Op de deeltjes zet zich dan een laagje ijs af waarop het zonlicht weerkaatst. Bron en meer informatie: www.wolkenatlas.nl.

Bosbranden in Alaska

Ellen Dorrepaal — Mon, 09 Aug 2010 09:23:01 +0000

ellen_dorrepaal_ziet_bosbranden
Ik ben gisteren voor een kort veldbezoek aangekomen in Fairbanks in Alaska, en vanuit het vliegtuig kon ik heel goed een paar brandhaarden zien (en filmen!) van de bosbranden. Bosbranden zijn een jaarlijks terugkerend, natuurlijk fenomeen in grote delen van de toendra en de noordelijke bossen, met name in Alaska, Canada en Siberië.

Tijdens zulke branden kan echter een groot deel van het in de bodem en in de bomen vastgelegde koolstof verbranden en daardoor als koolstofdioxide (CO2) in de atmosfeer komen en daar bijdragen aan het broeikasteffect. Bovendien kunnen er een hoop roetdeeltjes bij vrijkomen, die ook flink kunnen bijdragen aan het opwarmen van het klimaat doordat ze veel warmte absorberen in de atmosfeer. Kortom: niet zo goed die bosbranden, maar wel imposant om zo van bovenaf te zien.

Verder kun je in het filmpje heel mooi zien hoe een grote rivier eruit ziet als je hem niet door dijken in bedwang houdt (zoals we in Nederland doen). Dit is de Tanana River, en zoals je ziet bestaat hij uit een netwerk van slingerende stroompjes en stromen die niet altijd netjes het stroombed volgen. In regenachtige zomers leidt dit dan ook vaak tot grote overstromingen, maar omdat er niet zoveel huizen in de buurt staan hebben de mensen in Fairbanks er gelukkig niet zo’n last van. Wel mooi dus zo’n natuurlijke rivier, maar je moet er niet te dichtbij wonen!

Bloed, zweet en…

Ellen Dorrepaal — Fri, 25 Jun 2010 09:09:07 +0000

ellen_dorrepaal
Nee, tranen zijn er nog niet aan te pas gekomen. Maar bloed en zweet vandaag des te meer. Ik ben een nieuw opwarmingsexperiment aan het opzetten in de buurt van Arvidsjaur en vandaag waren de muggen niet te harden! Vandaar dat bloed. En om me voor het grootste deel te beschermen tegen die muggen had ik mijn regenkleren aan. Ziedaar het zweet.

Hierbij mijn wanhoop aan het einde van mijn lange velddag vanavond. Volgende week als ik weer terug ben in Abisko volgt een wat uitgebreider verslag van deze twee krankzinnige weken veldwerk. Dit is bepaald geen reclame voor het doen van poolonderzoek!

De kou trekt weg, het veldwerk kan beginnen

Ellen Dorrepaal — Mon, 07 Jun 2010 11:46:17 +0000

april_-_mei_2010
De tijd vliegt, maar veel nieuws over mijn onderzoek heb ik niet te melden. De afgelopen tijd heb ik nog steeds vooral binnen doorgebracht (in werktijd dan, want in het weekend heb ik veel geskied). Lesgeven, beurzen aanvragen, meetings. Maar ook veldwerk voorbereiden! Het is nauwelijks voor te stellen, zo koud en kaal als het buiten blijft, maar volgende week ga ik eindelijk het veld in om mijn nieuwe onderzoek te starten! Binnenkort hopelijk meer daarover. Hierbij nog een korte impressie van de afgelopen maand (als ik niet achter mijn computer zat).

Het voorjaar komt er aan!

Ellen Dorrepaal — Fri, 23 Apr 2010 13:33:42 +0000

Storm 29 jan 2010

Een maand in Abisko en na een stormachtige kou (gevoelstemperatuur overdag rond -45¡C) is inmiddels de zon terug! In het laatste weekend van januari werd dat traditiegetrouw gevierd met een barbecue op Stornabben, de eerste heuveltop achter het dorp. Ongeveer 25 dorpelingen trotseerden de kou (-20¡C) en liepen, skieden of sleeden rond het middaguur naar de top voor deze sol-hälsning (begroeting van de zon). Helaas, de zon zelf bleef verborgen achter een dikke laag wolken. Des te vrolijker was iedereen op mijn werk op maandag, toen de zon nog geen 5 minuten achter de bergen tevoorschijn kwam en we voor het eerst weer fel licht en schaduwen in de gang zagen. Het voorjaar komt eraan!

Ôsol-hŠlsningÕ 31 jan 2010

Maar eerst moet er nog een hoop gebeuren. Ik heb nog niet eens al mijn verhuisdozen uitgepakt, maar voel plotseling hoe snel de tijd gaat en hoe dringend ik mijn veldseizoen moet gaan plannen. Mijn baas vraagt of ik alsjeblieft in april twee beursaanvragen voor onderzoeksgeld wil indienen. Een andere collega plant me in voor mijn eerste college voor de studenten in mei.

Kantoor 9 feb 2010

Als dat allemaal nog niet genoeg was om me uit mijn winterslaap te schudden dan was er gelukkig nog een kick-off meeting in het nabij gelegen ski-oord Bjšrkliden voor alle nieuwe collega’s, zodat we op volle vaart richting de zomer kunnen!

‘Björkliden’ 14-16 feb 2010