Op Lance was het leven als in een cocon. Geen nieuws, geen VPRO, geen uitstapjes naar vrienden, cafe, bioscoop of Albert Heijn. Alleen wij opvarenden, de boot, de bergen, het ijs en het eten. Dat klinkt misschien beperkt, maar was eigenlijk wel lekker. Maar nu moet ik de cocon toch echt verlaten. Want al die uren die ik op band heb staan moeten worden ingeladen en verknipt tot een luisterbare radioreportage. En dan zijn er natuurlijk nog twee websites, deze en die van Noorderlicht, die gevuld moeten worden.

Wel jammer trouwens dat veel mensen geen kennis hebben van breedtegraden. Als ik met een brede glimlach vertel dat ik toch wel mooi boven de 80 graden noorderbreedte ben geweest, is de reactie een ietwat waterige blik en een niet begrijpend ‘o’. En toen ik iemand gisteren via de telefoon vertelde dat Spitsbergen de mooiste plek is waar ik ooit ben geweest, was de respons: ‘Maar daar is toch helemaal niks, behalve wat ijs en sneeuw? Of groeit er ook nog wat op die bergen?’ Ach, you had to be there, denk ik dan maar.

Maar gelukkig heb ik mijn thermomok. Gekocht in Ny-Ålesund, in de noordelijkste winkel ter wereld. Kijk, dat maakt wel indruk. Héhé.

Boren

Hoewel ik blij ben weer naar huis te gaan, vond ik ‘t vanochtend niet bepaald leuk om Lance - onze Lance - te verlaten. En toen vanmiddag het vliegtuig opsteeg en de piloot nog even een extra laag rondje boven Spitsbergen maakte, werd ik best een beetje sip. Iets wat ik niet had verwacht.

Amsterdam is leuk, maar die spitse bergen met die laag poedersuiker, die enorme gletsjers die in de fjorden helderblauwe brokken ijs achterlaten, tja, nou ja, daar heb ik gewoon geen superlatieven meer voor. Ik ga ze missen.

Net zoals ik het zachte schommelen, terwijl ik mijn kooi lig, ga missen. En de bulderende lach van Katrine, de grappen van Lindsay, de pogingen tot Nederlands van Dorthe, het ‘nououou-jongens-hou-nou-ohoop’ van Noortje en de aanhoudende stroom verhalen van Simon.

O en het eten natuurlijk. Die belachelijke hoeveelheid eten. En lekker jonge. Man man man.

Maar, Amsterdamse broodjes zijn ook best lekker. Of een frietje met.

Iedereen is ingedeeld in een van de twee shifts. Ik zit in shift twee. Hoewel ik als journalist wel een beetje mag smokkelen. Maar omdat ik vooral Simon en Noortje volg en toch een beetje solidair wil zijn, houd ik me er redelijk aan. De andere twee journalisten, een Noor en een Spanjaard, sjokken dwars door beide shifts heen.

Mijn taak is om zowel filmpjes en teksten voor dit blog te schrijven, als een reportage te maken voor Noorderlicht Radio. Genoeg te doen dus, zou je zeggen. Maar hele dagen filmen, schrijven of een microfoon onder neuzen duwen, dat gaat niet. Daar worden de filmpjes, de verhalen en de radioreportage niet leuker van.

Dus neem ik - net als de rest - af en toe een break. Ik lees een boek in de ‘tv room’, luister naar muziek op m’n iPod, of slaap (dat laatste gaat niet zelden gepaard met het eerste). Als ik dat beu ben, wil ik nog wel es even het dek op gaan. Of de brug, waar het uitzicht net zo goed zo niet beter is en de temperatuur een stuk aangenamer. Voor de zekerheid neem ik vaak fototoestel en videocamera mee, want je weet maar nooit. Soms kom ik buiten Simon tegen, die natuurlijk meteen weer een of ander fantastisch verhaal begint te vertellen. En dan baal ik dat ik niet m’n DAT-recorder heb meegenomen.

De dagen zijn lang, aan boord van de Lance. Er wordt hard gewerkt maar ook veel gewacht. Het boren naar klei en monsteren van zeewater gebeurt op enkele honderden meters diepte. Voordat het boorgevaarte helemaal beneden en vervolgens weer boven is, zijn er meerdere minuten verstreken. Sommigen lezen in die tijd een boekje, anderen kuieren wat heen en weer op het dek in de hoop een glimp op te vangen van een walvis, de volgende trekt zich even terug, naar daar waar het warm is. Ik behoor over het algemeen tot de kuieraars.

Maar ja, ik mag niet klagen. En dat doe ik natuurlijk ook niet. Want tja, ondanks al het gewacht en gekuier, zaten wij gisteren ineens wel mooi in een godallemachtig prachtig drijfijsveld. We zagen zeehonden springen en een eindje verderop zelfs walvissen. Helaas bleven ze een hele tijd op vrij grote afstand, tot een van de stuurmannen boven op de brug opeens naar ons, beneden op het dek, floot en recht vooruit in de verte wees. Een hele kudde, of een gezin, of z’n minst. We voeren er vlak langs. Om de beurt verschenen hun gebolde ruggen boven het oppervlak en spoten ze water de lucht in. Wauw.

Kleine vinvissen waren het. Althans, dat hebben de kapitein, twee bemanningsleden, Nalan de expeditieleidster, Noortje en ik besloten na een grondige studie van de Spitsbergenbeestenboeken en -kaarten op de brug. Tot 24 meter lang worden ze, die vinvissen.

Helaas had ik in plaats van mijn fototoestel of videocamera, m’n DAT-recorder bij me.

Zul je altijd zien. Denk je es een ochtend lekker uit te slapen, gaat het alarm. Jaajaa dacht ik eerst nog. Ik weet wel dat ik te laat ben voor ‘t ochtendmaal. En nounou, die bel hoeft daar toch niet twee keer voor geluid te worden. Dus sloot ik - ietwat chagrijnig - weer de ogen. Tot de stem van de stuurman door de luidspreker schalde: ‘We zijn nu dichtbij het eiland Moffen, waar een kolonie walrussen huist. Iedereen is welkom op de brug of op het dek om ze te bekijken.’Hop het bed uit (BLAST m’n hoofd, dat verdomde lage plafond ook), spijkerbroek aan, bh’tje onder m’n shirt, fleece-jackie eroverheen, het bespotte - doch kekke - H&M-jasje aan, sjaal om, muts op en naar buiten. En daar lagen ze. Heel ver weg, maar door de verrekijker goed zichtbaar. Dichterbij mochten we niet komen. De walrussen zijn beschermde beesten. Dus een foto zat ‘r niet in met die nauwelijks zoomende camera van mij. Maar een filmpje, dat ging wel. Erg scherp is ‘t niet, maar tis een bewijs. Wij hebben ze gezien. Walrussen. Fet.

De eerste keer ging het mis, maar het tweede telefoontje was raak. We hadden verbinding met de radiostudio in Hilversum en zaten live in de uitzending van Noorderlicht. Uiteraard twijfelen wij er niet aan dat iedereen ons heeft gehoord, maar niemand heeft ons natuurlijk gezien. Dat kan nu alsnog. Zie het filmpje hieronder (duur: een kleine drie minuten).

Lance is een vrouwenboot. De bemanning is mannelijk, Simon is een man, de streng kijkende Fin is een man, de andere twee journalisten zijn mannen, maar de rest is vrouw. Maar helaas voor ons vrouwen, zijn de werkpakken niet de meest flatteuze kleedjes die wij ooit hebben gedragen. Dat geldt eveneens voor het schoeisel (lompe geelzwarte laarzen) en de hoofddeksels (helmen). De laatste zijn er wel in verschillende kleuren: rood, oranje en wit. Om te bewijzen dat een echte vrouw geen zijde nodig heeft om zich sexy te voelen, hielden we aan dek een heuse modeshow. Enjoy.

Faunapunten hebben we nog niet veel gescoord. Verder dan stormvogels en papegaaiduikers zijn we hier op zee nog niet gekomen. Wel al drie drijvende ijsbergen gezien. Hoewel twee ervan meer heuveltjes waren. Maar goe t was ijs en t dreef.

Vandaag is de eerste monsterdag en de eerste ‘multicore’ is al mislukt. Dat is een groot ijzeren frame waarbinnen zes lange buizen worden gevestigd die zeeblubber naar boven moeten brengen. Maar dat deden ze niet. Want het frame lijkt enigszins ontwricht, met als gevolg dat de kleppen onder de buizen niet goed sloten en de ganse blubbervoorraad weer in zee stortte voor de wetenschappers die maar aan konden raken. Tja dat krijg je er nu van, met zo’n boot vol vrouwen, zegt Simon dan.

O ja en dit moest ik ook nog zeggen: het is hier PRACHTIG! Mooie, spitse bergen met een poedersuikerachtige sneeuwlaag en gletsjers die in zee uitkomen. Filmpjes van al dit moois (en een heuse modeshow) volgen nog.

Het leek wel een toeristenboot. Speciaal voor ons en onze fototoestellen voer de kapitein ons vanavond tot vlak voor een enorme gletsjer. Die lag in ‘Krossfjorden’, in het noordwesten van Spitsbergen. En hij was, in 1 woord: prachtig. Prach-tig. En enorm, om toch nog maar een woord te gebruiken. Want verspreid over de hele breedte van het fjord. Helemaal achterin lag-ie. Ervoor dreven brokken ijs - en het enige jammere was eigenlijk dat de gletsjer het verdomde hier en daar af te brokkelen. Maar ach, morgen gaan we naar het buurfjord - ‘Kongsfjorden’ - en daar schijnt het ook te stikken van de gletsjers. Jiehaa.

De enige twee biologen die aan boord waren, zijn weg. Ze zaten ook maar even op de Lance, want kregen slechts een lift naar hun onderzoekslocatie: een meer op een schiereiland in Kongsfjorden. Ze gaan daar vissen op zalm. Om er vervolgens de gehoorbeentjes uit te peuteren en die te analyseren. Net als boomstammen hebben gehoorbeentjes jaarringen. En die vertellen iets over de weersomstandigheden, waar de gevangen zalm tijdens zijn leven mee te maken had. Gisteren verlieten ze per speedboot de ijsbreker. Over een week pikken we ze weer op. Hoop maar dat ze in de tussentijd niet verzuipen (ze gaan zwemmend, het net met zich mee slepend, in ‘life suits’ vissen) of worden opgevreten door een ijsbeer. Als ze er eentje, zo ver buiten zijn territorium, tegenkomen, heeft-ie waarschijnlijk honger. En dat betekent koken met een geweer - ver weg van de hut in de buitenlucht -, vissen met een geweer en plassen en poepen met een geweer. En toch gingen ze met een glimlach van boord.