We zijn nu al bezig het materiaal zoveel mogelijk uit te werken. Herman noteert alle shots en Cunera vertaalt samen met onze tolk de interviews waarin Groenlands wordt gesproken. We hebben meer dan 35 uur aan opnames en honderden foto’s. We zijn tevreden over de mooie kwaliteit. Dus, kom allemaal naar de tentoonstelling: ‘ Als het ijs smelt’ , op 13 oktober 2007, in museum Volkenkunde, Leiden en overtuig je zelf hoe belangrijk het is je in te zetten voor het behoud van de Arctische gebieden!

 Groeten Herman/Cunera    

In Tiniteqilaaq zullen we ook weer mensen interviewen over de klimaatveranderingen en of die hun bestaan beinvloeden. Lijdt de jacht er bijvoorbeeld onder? De mensen zijn daar namelijk erg af- hankelijk van. Natuurlijk gaan we ook met ze mee op jacht.

Weten jullie trouwens dat de mensen hier op Groenland erg te lijden hebben van de giftige stoffen, afkomstig van de westerse industrieën, die aangevoerd door de lucht hier terecht komen. Onderzoek heeft aangetoond dat die giftige stoffen tot veel kankergevallen leiden. Vooral door het veel eten van zeehondenvet komen de giftige stoffen bij de mensen terecht. Dit kun je je bijna niet voorstellen omdat er hier helemaal geen vervuilende industrieën bestaan en de lucht kraakhelder is. Maar schijn bedriegt. Het wordt de mensen nu geadviseerd zoveel mogelijk het eten van vet te vermijden.

Nou, jullie zijn weer een beetje op de hoogte. Over zes dagen zijn we weer terug.

Reageer als je kunt/wilt.

Groeten Herman/Cunera

Gisteren opnames gemaakt van een visser die met een zeehond aan een touw voorbijkwam. Toen ik hem vroeg of ik opnames kon maken, knikte hij goedkeurend. Thuis gekomen, begon hij direct met het villen van de zeehond. Dat gebeurde in de hele kleine keuken op de grond.

Meteen daarna haastte ik me naar een eetafspraak met oude vrienden van Cunera. In hun huis, op vijftig meter afstand, kwam ik een totaal andere wereld terecht. In een huis met vloerverwarming, Ikea-meubels en een kamer vol met kinderspeelgoed en een keuken van alle gemakken voorzien. Ik nam plaats aan een keurig gedekte tafel, at heerlijk bereide zalm en luisterde naar aangename muziek. Ook hier van opnames gemaakt omdat we willen laten zien dat Tassiilaq uit meer bestaat dan alleen exotische plaatjes van noeste vissers en jagers.

Tassiiliq kent een aantal sociale problemen. Waarvan het tekort aan werkgelegenheid voor de jeugd de belangrijkste is. Veel andere problemen zijn hieraan gerelateerd. Vroeger, 20 á 25 jaar geleden, was het allemaal een stuk duidelijker voor de mannen. Als jager had je een enorm prestige. Je stond aan het hoofd van de familie en jouw wil was wet. Tegenwoordig wordt er veel minder gejaagd. Ook de jacht zelf is veranderd. Het doden van een ijsbeer geeft je veel prestige binnen de gemeenschap. Maar de tijd dat je zomaar, ongelimiteerd, op ijsberen mocht jagen is voorbij. Daar hebben de ouderen het erg moeilijk mee. Ga dan vissen, denk je dan. Maar daar wordt door de jagers op neergekeken.

En waar ze het ook moeilijk mee hebben is dat hun dochters en kleindochters nu veel meer dan zij kunnen verdienen in de dienstverlening (schoonmaken in hotels, werken in de keuken etc.). Dat steekt. Het gevolg is dat veel families nu uit elkaar vallen. Naast het uitzicht op werk, missen veel jongeren hier ook een rolmodel op wie ze zich kunnen richten.

Het is waarschijnlijk allemaal een kwestie van tijd, volgens Robert Peroni met wie ik over een half uur een interview heb. Hij runt hier sinds 15 jaar The Red House. Een soort hotel voor trekkers. Hij spreekt uitstekend Groenlands en is zeer begaan met de mensen. Hij laat zoveel mogelijk jonge mensen in zijn hotel werken en vervult zo een brugfunctie tussen de oude en nieuwe generaties.

Dat Groenland nu zo in de picture is vanwege de klimaatverandering (”de toekomst van Nederland hangt af Groenland”), brengt steeds meer mensen op het idee om het in Groenland met eigen ogen te zien. Robert P. kan dat merken. Wie weet helpt de klimaatverandering zo de jongeren hier aan meer werk?! Ik ga me nu op het interview voorbereiden.

Tot gauw maar weer.

Groet Herman

Bedankt Erwin en Hughine voor jullie reacties

De meeste weggetjes die sneeuwvrij zijn gemaakt zijn stijl en vooral spiegelglad. Dat heeft-ie gemerkt toen hij met camera en al onderuit ging. Daarbij heeft hij zijn knie flink gekneusd. Een handicap die je hier absoluut niet kunt gebruiken. Maar gelukkig gaat het al weer wat beter. Al is het statief flink beschadigd.

Ook het filmen binnen en buiten levert problemen op. Vanochtend was het 16 graden onder nul met een gevoelstemperatuur van min 35. Dit betekent bij filmen buiten dat je camera en lens bij het naar binnen gaan erg condenseren en als je dan weer naar buiten gaat bevriest de condens. Hierdoor kon ik de lens niet meer gebruiken: einde opnames.

Ook het maken van afspraken, in verband met opnames, moet met veel geduld en tact gedaan worden. Cunera besteedt dan ook veel tijd aan koffie drinken en praten. Het scheelt enorm dat ze Deens spreekt en ook het Groenlands aardig machtig is. Alleen zijn veel woorden weggezakt.

Zoals jullie kunnen zien is het landschap adembenemend mooi. Maar de schoonheid vertekent. Veel jongeren zitten zonder werk. Maar er is misschien hoop. Twintig jaar geleden liep ineens de visstand achteruit. Maar wat blijkt? De laatste jaren neemt de kabeljauw weer sterk in aantal toe!

Volgens de visser die Herman hierover sprak, kwam dit door het warmer worden van het water. Waarschijnlijk het gevolg van de klimaatverandering. Ook zijn de winters veel wisselvalliger geworen: afwisselend erg koud/warm en heel sterke stormen.

We laten het hier even bij. Tot gauw, Herman en Cunera  

We zijn ook met ze meegegaan met vissen op het ijs. Een hele belevenis. Om bij het wak te komen moesten we eerst honderden meters over het smeltende ijs, bedekt door een laag ijswater van minstens 20 centimeter, waden. Dus je begrijpt dat we binnen de kortste tijd steenkoude ijsvoeten hadden. Maar het was de inspanning meer dan waard.

De vissers konden mooi vertellen hoe volgens hen het klimaat aan het veranderen is. Daarvan mooie videoopnames gemaakt die we zeker voor de tentoonstelling zullen gebruiken.

Tijdens de reis passeerden we uitgestrekte heuvels met louter dode berken. Ook weer het gevolg van het warmer worden van het klimaat. Want door de temperatuurstijging overleeft een soort rupsen de winter die zich dan in het voorjaar tegoed doet aan de berken. Zo veroorzaken de rupsen flinke schade aan de natuur.

Door de Sami wordt herhaaldelijk opgemerkt dat de boomgrens zich aan het verleggen is. Steeds hoger op en steeds verder naar het warmer wordende noorden. Maar ondanks alles is men hier toch optimistisch over de toekomst. Wat kun je ook anders van de Sami verwachten die zich al tijden aan veranderingen weten aan te passen.

Zo, jullie zijn nu weer een beetje op de hoogte van onze belevenissen. Laat wat van jullie horen want we zijn benieuwd naar jullie reacties!

Herman en Cunera

Laura had er echt werk van gemaakt om ons te ontvangen zoals zij dat gewend zijn. Dus een mooi houtvuur waarop verschillende soorten rendierenvlees werden gebraden. Daarnaast hadden ze nog allerlei andere traditionele hapjes.

Tijdens het eten konden we uitgebreid interviewen over onderwerpen als: problemen met de roofdieren, gevolgen klimaatsverandering, de Noorse cultuurpolitiek t.a.v. de Sami, revitalisering van de Samische taal, verliefd worden op Noorse of Samische jongens etc. etc. Mooie opnames.

Maar hoogtepunt was toch de tocht met de sneeuwscooters naar de top van de bergen vanwaar we een masjestueus uitzicht hadden op de fjorden. Tocht erheen was zeer spectaculair. Het viel niet mee om opnames te maken maar het is toch gelukt. Boven een zeer snijdende, koude wind waardoor we nog meer bewondering hebben gekregen voor de Sami die daar soms ook overnachten.

Langzaam krijgt het introductieprogramma dat we aan het maken zijn voor de tentoonstelling: `Als het ijs smelt` (opening 12 okt.)  in het Museum Volkenkunde, Leiden, vorm en inhoud.

We zijn nu redelijk moe. Dit was het voor vandaag. Tot gauw maar weer,

Herman en Cunera

We zijn erg onder de indruk van het landschap. Maar nog meer van de oude Sami die we hebben opgezocht. In het bijzonder een zekere Nils (87 jaar) die nog kan verhalen hoe hij als jongeman dagenlang achter de rendierkuddes aanliep en ’s nachts onder de rotsen op stro sliep. Dit ondanks de zeer lage temperaturen.

Dat kon toen nog, vertelde hij, omdat de kou toen beter te verdragen was. Nu regent het in de winters veel vaker vanwege de klimaatsverandering. Hierdoor worden de kleren nat en word je veel gauwer ziek. Ook vertelde deze mannetjesputter hoe destijds dagenlang een wolf achtervolgde, die zijn kudde had bedreigd! Uiteindelijk heeft hij de uitgeputte wolf te pakken gekregen en gedood. Maar dat was nog niet genoeg. Nils heeft hem ook nog gevild en met de huid van de wolf om hem heen, hij was zijn kleding tijdens de achtervolging kwijtgeraakt, keerde hij terug naar zijn kudde.

Je kunt je voorstellen hoe hij met deze daad een legendarische figuur is geworden. Hij had nog veel meer verhalen maar die houden jullie van ons tegoed. We gaan nu naar bed. Morgen weer een enerverende dag bij de Sami.

Tot gauw, Herman/Cunera

Op naar Lapland: Ger Jochems in gesprek met Cunera Buijs en Herman de Boer