Radar bootje

De boot. Onze basis, leefomgeving, meetplatform.

We richten ons tijdens dit veldwerk voornamelijk op het maken van radar- en seismische beelden van sedimentaire afzettingen op de bodem van enkele Noorse fjordmeren. Voor deze methoden hadden we een platform nodig wat stabiel genoeg is voor het meten, en daarnaast draagbaar en makkelijk in- en uit het water te krijgen (er zijn geen boothellingen). Een gloednieuwe opblaasboot werd aangeschaft, maar daar kun je natuurlijk niet even een paar antenne’s aan schroeven. Daarom hebben we zelf een custom-designed constructie uit voornamelijk tuinhout gemaakt, want het gewicht moest ook wel een beetje binnen de perken blijven. Omdat we hier buitengewoon trots op zijn is deze reportage gewijd aan de boot en de constructie.

Overigens, helaas nog geen filmpjes op onze weblog, we hebben problemen met software/video/codecs…

Klik op de foto’s voor de uitleg:

Ilja

Na een lange reis zijn de poolrivierenexperts van de TU Delft weer op pad om ijzige rivieren te bestuderen. Met een bus vol instrumenten en een compleet meetvaartuig zijn we na twee dagen rijden en varen in Noorwegen aangekomen. Ons stekkie is dit keer in de Jostedalsbreen, een resterend ijskapje in Noowegen.

Om het geheugen even op te frissen, wie wat waar en waarom?

Wie: Joep, Adriaan en Ilja

Wat: Rivieren zorgen voor water en sediment transport van de ijskappen naar de zee, via fjorden en meren. Door de sedimentaire afzettingen te bestuderen die deze rivieren hebben achtergelaten kunnen we zien hoe deze rivieren zijn veranderd sinds de laatste ijstijd.

Waar: Vorige keren op Groenland, waar nog echt een grote ijskap in het achterland ligt. Nu in Noorwegen, waar het ijsvolume nog maar klein is.

Waarom: De geschiedenis van deze ijsrivieren vertelt ons ook wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren met poolrivieren. Naast deze case-studies gebruiken we computermodellen om allerlei scenario’s te berekenen.

We zijn inmiddels al een paar dagen bezig met meten vanaf de boot en de resultaten zijn veelbelovend. Hierover later meer, en er zijn ook alvast een aantal poolveldwerkweblogfilmpjes in de maak…

Tot gauw!

Joep

Adriaan

Naast seismische metingen gebruiken we net als vorig jaar de grondradar om de ondergrond in beeld te brengen (zie eerdere post van Joep over onze prachtige resultaten!). De opstelling is gemonteerd op twee sledes, een met antennes en een met de laptop en aansturing. Deze moeten op precies de goede afstand van elkaar (ivm interferentie), op precies de goede snelheid door het veld gesleept worden, ongeacht de ondergrond of obstakels! Het ene moment glijdt de slee gemakkelijk over het ijs, en het volgende moment ploeteren we om een zandhelling op te komen met irritante graspollen of diepe sneeuw.

Het plaatje dat je ziet is een doorsnede van de bovenste 50 metr (zie schaal aan rechterkant). De zwart-witte lijnen zijn reflectoren, die we interpreteren als aardlagen in de ondergrond. Het ijs zit aan de rechterkant, dus de rivier stroomt naar links (voor alle duidelijkheid). Ook al is het nog een onbewerkt plaatje, waar nog veel aan te processen valt, dan nog is er al heel veel te zien.

Onder de blauwe lijn is het vast gesteente. Zeg maar de bodem van het fjord dat is ingevuld. De rode blob is waarschijnlijk morainemateriaal, brokken gesteente met grind en zand dat door het ijs is achter gelaten. Naast de rode blob zien we heel mooie horizontale lagen (onder de groene laag) die tegen het moraine materiaal is gedrappeerd. Dit zijn waarschijnlijk afzettingen in een oud meer. De moraine vormde dus een soort natuurlijke stuwdam. Bovenop dit alles (onder de paarse lijn) zijn zogenaamde foresets te zien, lagen die de eerste tekenen van een uitbouwende rivier die nog onder water worden afgezet. Daar bovenop zijn de rivierafzettingen zelf te zien.