De rest van de dag hebben we wat rondgelopen in de stad, onze walvis vaartocht geboekt voor zaterdag en wat georiënteerd waar alles zit. Vrijdag hadden we in eerste instantie gepland om ’s middags het nationaal museum te bezoeken, wat we uiteindelijk zaterdag hebben gedaan. Tijdens onze rondgang door de stad kwamen we in het cultureelcentrum (modern gebouw met infobalie, koffiehoek en 2 zalen voor bijeenkomsten) een aantal mensen tegen die, net als Mirena, ook Spaans praten, wat vervolgens ook voluit werd gedaan. :D. In de loop van de middag hebben we afgesproken met 1 van deze mensen, een Argentijnse priester (katholiek dus) die ons nog wat heeft rondgeleid in de stad. ’s Avonds hebben we ons eigen eten klaar gemaakt met een verse vis van de markt, die elke dag in de week plaats vindt in het centrum van de stad, erg lekker! Ook zijn we later op de avond nogmaals rondgeleid door de priester langs de meest bekende barretjes van de stad, erg gezellig.

Zaterdag was dus de dag van zowel het bezoek aan het nationale museum en het ‘Whale Watching’. Het meest unieke aan het museum is veruit de expositie met de mummies van rond de 600 jaar oud. Het is bizar te zien hoe goed de lichamen bewaard zijn gebleven in het koude noorden van het eiland. Tijdens ons bezoek werd ik gebeld door de toeristen organisatie voor de walvis tocht, de boot was stuk en kon niet varen. Als alternatief boden ze aan om ons met een cruiseschip te laten gaan, voor 2 maal 2 uur. Was even schrikken, maar er was nog een concurrent waar we gelukkig ook terecht konden voor de complete tocht van 4 uur. Uiteindelijk goed dat we gewisseld zijn want we hebben bultrug walvissen gevonden op zo’n anderhalf uur varen. Niet spectaculair, ze zwommen rustig rond (3 stuks) maar wel supermooi om te zien!

Al met al was het een mooi bezoek aan Nuuk, zeker de moeite waard en echt een aanrader wil je wat meer van de cultuur van Groenland te weten te komen. Net als vanuit Kanger is het in Nuuk ook mogelijk om de ijsrand op te zoeken en zijn er ook nog boottochten de fjord in naar een aantal grote gletsjers die eindigen in het water en veel ijsbergen produceren. Bij deze ook het einde van het blog, het waren 3 enerverende weken. De groeten en bedankt voor het lezen.

Bas

In de loop van zondag ben ik samen met Mirena en Sebastian (de AWI promovendus) op pad gegaan voor een 2-daagse hike langs de ijsrand. We zijn opnieuw begonnen bij de Russell gletsjer, ditmaal vlak langs de rand gelopen om na een paar uurtjes al een mooie rustplaats te vinden aan de rand van een heuvel, uitkijkend over 1 van de vele meren. Hoewel de grond niet helemaal ideaal was om op te slapen (hobbelig, beetje scheef) was het uitzicht fantastisch en slapen onder de blauwe lucht (want het wordt hier niet donker) was ook super.

Ook op maandag hebben we lekker rustig aan gedaan om de omgeving goed in ons op te nemen, o.a. lekker gerust bij een waterval (smeltwaterval?) aan de rand van de ijskap. ’s Avonds hebben we onze tent opgezet aan de rand van een van de grootste meren hier, het lange meer. Helaas geen Muskusos gespot deze keer, maar wel een vos in de verte en kwamen we 2 kariboes (soort rendier) tegen tijdens de rit terug naar Kanger! Het was die dag behoorlijk warm (bijna 25 graden) en we hadden niet zo veel (fatsoenlijk) drinkwater meer op voorraad. Gelukkig had onze Deense vriend Andreas (ook van de bbq) een auto weten te regelen zodat hij ons, zoals gepland, kon ophalen. Al met al een mooi ervaring rijker. Nu nog 1 dagje in Kanger verblijven en van donderdag t/m zondag zitten we in Nuuk.

Inmiddels zitten we alweer een paar dagen in Kanger. Opzich niet echt een straf om hier te zijn natuurlijk, maar spannend is het nou ook weer niet en het weer zit ook niet echt mee, beetje druilerig en weinig zon. Scheelt dat we nog genoeg te doen hebben gehad wat betreft het afronden van het veldwerk. Komt nog best veel bij kijken.

Gisteren (woensdag) hebben we voornamelijk alles goed uitgezocht en op de juiste plek gezet, technische spullen in het IMAU containertje, alle kampeerspullen (tenten, keukenspul, stoelen, tafel, enz.) in de AWI container, die nu propvol zit. Nog wat spullen verdeeld over de verschillende kisten, zodat het gewicht een beetje verdeeld is. Vanochtend hebben we alles afgerond met het stickeren en wegbrengen van de kisten voor transport (per boot) naar Utrecht. Dit gebeurt pas in september, maar alles is voorlopig nog niet dringend nodig.

Aangezien we in eerste instantie hier vier weken zouden zitten hebben we nog even de tijd (= vakantie) om wat van Groenland te zien. De vlucht hebben we inmiddels wel omgeboekt naar een eerdere datum (niet 30 maar 27 juli) dus we zijn een klein weekje eerder terug in Nederland. Aankomend weekend zijn we nog met 3 mensen (2 IMAU, 1 AWI, eindelijk in de meerderheid :P) in Kangerlussuaq. Waarschijnlijk wordt het wat rondkijken in de omgeving (wandelen/fietsen/bbq) of misschien nog zelfs weer kamperen, bij een Amerikaan die in het veld onderzoek doet naar insecten populaties (dat is ook belangrijk!). Via hem hebben we ook de tip gekregen om Nuuk (hoofdstad en een uurtje vliegen ten zuiden van Kanger) te bezoeken. Is de grootste stadn van Groenland (rond de 14500 inwoners) en ligt dicht aan de kust. Is weer eens wat anders. Voor de rest hier nog wat foto’s van het kamp.

In de loop van de middag hadden we de eerste vrachtwagen lading (van uiteindelijk 4: 2 op maandag, laatste op dinsdag) klaar en ben ik met de chauffeur meegereden om te helpen met lossen. Uiteindelijk was ik nog mooi op tijd voor de finale van het WK voetbal (was ik toen nog heel blij mee..), wat helaas op een teleurstelling uitliep zoals wel bekend. Gelukkig smaakte de Muskusos hamburger met frietjes en het biertje daarna wel erg goed, dus dat verzachte de pijn weer een beetje.

De rest van de afgelopen dagen is een beetje relaxen en het organiseren van de spullen, wat blijft hier wat gaat weer terug naar Utrecht. Van Wim en Paul hebben we inmiddels afscheid genomen, die zijn maandagavond op hun vlucht terug naar Nederland gestapt (terug naar het warme weer heb ik begrepen). Vandaag (dinsdag) hebben we in ieder geval alle kratten al uitgesorteerd: 1) welke gaan terug, 2) welke gaan in onze container en 3) welke gaan in de AWI container (heeft een stuk meer ruimte dan die van ons). Ook was het de bedoeling dat we vandaag de tenten en tentdekens zouden drogen, maar dat zal je altijd zien, gisteren was het schitterend (korte broeken!) weer, vandaag is het een Hollandse grijze deken met wat druppels regen.

Vrijdag hebben we ons werk afgerond, nog meer naar de data gekeken of alles goed ging (ziet er tot nu toe goed uit!) en de bovenste 3 sensoren in het eerste gat geplaatst. Voor de rest was het een rustige dag. We zijn klaar met boren dus er is al een beetje opgeruimd. Verder heb ik nog even wat rondgelopen in de omgeving, best lastig met al die hobbels maar wel heel mooi (zie foto’s van stroompjes en een moulin). Verder is Wim, zowel vrijdag als zaterdag, druk bezig geweest met het testen van het systeem. Komen alle sensoren wel goed binnen, hoe stabiel is de druk. Tot nu toe is er al wel iets duidelijk. De druk aan het einde van de dag is hoger dan aan het begin, wat overeenkomt met de verwachtingen: er is meer smeltwater aan het einde van de dag, waardoor de druk iets toeneemt (in tienden van bars ten opzichte van het totaal van rond de 55 bar, wat ongeveer overeenkomt met 550 meter water). Er is dus een dagelijkse gang te zien in de druk, wat opzich al wel een mooi resultaat is en hoop geeft voor de verdere metingen over het hele seizoen.

Om de temperatuursensoren in het eerste gat goed hun werk te laten doen hebben we zaterdag geprobeerd om het gat te vullen met water. Aangezien deze sensoren dus de temperatuur van het ijs moeten gaan meten is het van belang dat het gat zo snel mogelijk dicht vriest. Nadeel was wel dat het eigenlijk wat te groot is geworden (bovenin zeker een diameter van ronde de 60 cm!) en dit dus een onmogelijke klus was. Wel weer grappig dat na een tijdje vullen beide druk sensoren ongeveer gelijk toenamen in druk, terwijl ze voor de rest van de tijd aardig constant bleven. Uiteindelijk hebben Wim en Paul ook besloten om de bovenste 3 sensoren weer eruit te halen, aangezien ze voorlopig toch in de lucht blijven hangen. Nu is het dus afwachten op de eerste data tot augustus, als ze langs komen met het standaard veldwerk (onderhoud van weerstations, staak metingen op ander locaties).

Woensdag zijn we dan eindelijk (slechts 2 dagen wachten, maar toch) op het ijs aangekomen. Het was een typische dag op Groenland (wat betreft wetenschap), veel wachten. In eerste instantie was het de bedoeling dat we rond 12 uur zouden gaan vliegen. Het werd uiteindelijk half 6. Na het inkopen van wat eten en drinken en lang zoeken naar schroefdraad voor de boor (klein onderdeel voor het bijhouden van het gewicht/diepte van de slang) waren we rond 14.30 bij het vliegveld. Aangezien we niet de enigen waren die een lift nodig hadden duur het uiteindelijk dus wat langer. Omdat het eerste gat al klaar was en de lier met de ruim 600 meter lange slang verplaatst moest worden moest er eerst wat brandstof afgetapt worden om de heli zo ligt mogelijk te maken.

De vlucht was geniaal! Een mooie tocht door het heuvelige landschap en over de ijskap was helemaal fantastisch. Zeker grappig om te zien hoe klein mensen zijn in het hobbelige ijslandschap rond onze locatie (SHR). Het verplaatsen van de lier was ook een behoorlijke klus, maar ging uiteindelijk wel ok. De rest van de dag/avond hebben we onze tenten opgezet en wat rond gekeken in het kamp met ’s avonds een mooi welkom met instant boerekool en rookworst (niet slecht).

Donderdag 8 juli

Na een laat avond eten op woensdag zijn de mensen van AWI rond middernacht  begonnen met boren van het tweede gat wat gaat als volgt. Het gat wordt eerste geboord met een kleine boorkop (waar heet water van zo’n 90 graden uit wordt gespoten), eerste een gat van zo’n 30 meter diep en daarna het diepe gat tot de bodem, op deze locatie zo’n 600 meter. Het eerste kleine stukje is voor de pompslang om het boorwater terug omhoog te pompen om dit zo weer opnieuw te gebruiken. Het eerste gat duurde, met een snelheid van 40 m/uur, ongeveer 15 uur. Vervolgens kost het een paar uur om de slang weer omhoog te halen en daarna gaat er een grotere boorkop het gat in om het gat nog iets breder te maken. Tijdens het boren zijn we vooral bezig geweest met het maken van een (houten) stellage voor de 2 antennes (2 kruizen van draad), en het voorbereiden van de sensoren voor in de beide gaten. De meeste sensoren in het eerste gat waren al geplaatst. Onderin dus de druksensor voor het sijpelende smeltwater (:P) en daarboven temperatuur sensoren die de temperatuur van het ijs moeten gaan meten, in stappen van 25 meter. Alleen de bovenste 3 moesten nog geplaatst worden.

Rond 9 uur ’s avonds was het tweede gat compleet en hebben we de druksensoren (1 dus met draad en 1 draadloze voor het geval dat…) in het gat gelaten. Helaas was die extra check al snel nodig, maar dan andersom want juist de draadloze sensor begaf het na zo’n 100 meter onder het oppervlak. Wat planning betreft is het schema inmiddels behoorlijk omgegooid. We gaan geen extra gaten meer boren. De rest van de week is het testen van de sensoren en opruimen geblazen.

In eerste instantie was het de bedoeling dat op dinsdag al gingen, eventjes op en neer om o.a. de sensor, een rol kabel (2 km!) en wat voedsel te brengen. Het geval wil dat we in de loop van de dag weinig hoorden van Alun Hubbart, de Engelsman waarmee we wat betreft helikopter vervoer mee samenwerken. Hij en zijn groep zitten zo’n 50 km verder op de ijskap. Inmiddels is er samen met Alun een piloot, met werkende heli, gevonden die ons de komende dagen kan helpen. Alun en de piloot kwamen we uiteindelijk pas laat in de middag tegen dus toen had het niet zoveel zin meer om vandaag nog mee te liften. We hadden ook al besloten om morgen pas te gaan. Na kort overleg met Alun vertrekken we morgen rond het middaguur. Aangezien de groep op de ijskap nog wel eventjes compleet wil blijven zitten we straks dus met 10 mensen op het ijs! Een mooie groep dus, maar we hebben hierdoor nog wel wat 2 extra tenten nodig, 1 staat hier opgeslagen, de tweede gaan we morgen ochtend aanschaffen, samen met een behoorlijke voorraad voedsel.

Wat het boren betreft zijn we nu al goed op weg. Ook al lopen we wat achter op schema, het eerste gat is al geboord en de sensoren zitten ook al op hun plaats, en werken! Daarom is morgen ook zeker een heli nodig om de lier, met de slangen van de boor, te verplaatsen naar een nieuwe plek (ongeveer 6 meter ernaast) voor het volgende gat.

Bij aankomst op het bijzondere vliegveld van Kanger werden we opgewacht door de manager van het KISS centrum, oftewel Kangerlussuaq Internationel Science Service. Vroeger een barak voor de soldaten (Kanger was een oude legerbasis van de VS) nu een opvang voor wetenschappers voor alle projecten in Groenland, van ’simpel’ onderhoud van weerstations tot het grote ijskern project van NEEM (zie blog: Naar de kern van Groenland van Carina). Ik heb bij het KISS centrum ook gelijk Paul gebeld voor een eerste update van het werk op de ijskap.

Het ‘geen bericht is goed bericht’ bleek dus waar, want de groep zit vanaf afgelopen vrijdag op de boorlocatie. Het boren is al begonnen en ze hopen in de loop van dinsdag/woensdag de bodem te bereiken, zodat het eerste gat compleet is. Zoals ik zei zijn ze nu al met 8 mensen, wat inhoudt dat er voor ons tweeën helaas nog geen plek is. Niet dat we hier nu te vroeg aangekomen zijn, want we gaan er naar alle waarschijnlijkheid woensdag al wel gelijk naar toe, om ’s avonds ook weer terug te vliegen met de helikopter.

Uitladen van de truck

In het algemeen wordt wel gedacht dat het leven hier in Nederland snel gaat, maar deze week kunnen ze er in Kangerlussuaq ook wat van. Paul houd me strak op de hoogte van het wel en wee over, vooral, de helikopter. Het begint intussen het hoofdonderwerp te worden van de eerste weken veldwerk.

Het geval wil dat de heli nu wel in Kanger staat, maar niet mag vliegen vanwege een olielekkage. Hij kan wel vliegen, maar dit moet wel eerst goedgekeurd worden door de Deense autoriteiten. Papierwerk wat (te) lang duurt. De Air-Gr heli was ook niet beschikbaar, maar een andere alternatief is ook nog gevonden door Paul. De piloot van de heli kent weer een andere piloot, met heli, in de stad ten noorden van Kanger, Illulisat. Deze moet nog gevraagd worden of hij een aantal dagen zou kunnen vliegen zodat al het materiaal in ieder geval op de ijskap zit. Dit staat nu dus nog vlak bij de rand van de ijskap te wachten om vervoerd te worden. Vervoer hiervan ging wel goed, maar was ook een behoorlijke klus. Ze zijn afgelopen donderdag en vrijdag 4 keer heen en weer gereden met een vierwiel aangedreven vrachtwagen, inclusief kraan (zie foto).  Ook is er gelukkig nog wel wat tijd (of er is juist tijd over…) voor wat ontspanning, een bbq aan de rand van de gletsjer waarop we gaan meten is ook niet verkeerd (zie foto #2).

bbq aan de tong van de Russel gletsjer

Mapje van de regio, met Kanger en de boorlocatie (SHR)

Op Groenland is het transport niet vanzelfsprekend blijkt wel in de eerste week van het veldwerk. Het materiaal (o.a. tenten, eten, staken, meetapparatuur, enz.) hebben we een paar weken geleden al op transport gestuurd, en is via Duitsland met een boot naar Groenland vervoerd. Daar moet het dan weer verzameld worden en worden getransporteerd naar de ijskap. Hier is, in ons geval, een helikopter voor nodig. Deze was geregeld, maar stond afgelopen week al met pech aan de rand van de ijskap, op de plek waar we zelf, en het materiaal, eerst met (vracht)auto’s naar toe moeten rijden (rode stip op kaartje). Vanaf deze plek, zo’n 8 km vanaf de boorlocatie, zouden we dan met een helikopter het ijs op moeten.

Alle spullen staan op dit moment aan de rand van de ijskap, te wachten op transport naar station HR (SHR). De helikopter, geregeld via de onderzoekers uit Engeland, zou eventueel donderdag kunnen vliegen. Als alternatief gaan Paul en Wim een helikopter van Air-Greenland (dat ons ook met een vliegtuig gaat brengen van Kopenhagen naar Kanger) proberen te regelen. Deze is wel eerst bezig met een Amerikaans team die op een andere gletsjer aan het werk zijn. Hopen dat ons materiaal snel het ijs op kan, zodat wij ook gelijk aan de slag kunnen gaan als we volgende week arriveren.