Als mensen ziek zijn functioneren ze even wat minder. Maar met wat rust en medische zorg komen ze er meestal snel bovenop. Maar wat betekent ziek zijn voor een vogel?
Vooral als een vogel er niet meteen dood aan gaat, is er weinig bekend over de effecten op de middellange termijn.

Bovendien kunnen vogels door hun gedrag het risico op ziektes voorkomen. Zo kunnen ze verblijven in gebieden waar weinig ziektekiemen zijn. Als de vogels minder energie hoeven te besteden aan hun afweer tegen ziektes, kunnen ze misschien meer nakomelingen krijgen.

Het poolgebied is zo’n ziekte-arm gebied. Dat komt waarschijnlijk door de geïsoleerde ligging, het feit dat er maar weinig dieren leven en de kou, waar veel ziektekiemen niet dol op zijn. Toch wordt er wel eens een bacil of virus opgepikt.

Tijdens dit pooljaar trekken wetenschappers naar het ijskoude noorden en zuiden om te ontdekken hoe vogels daarmee omgaan. Ze onderzoeken welke ziektes waar voorkomen, verrichten metingen aan het afweersysteem van de vogels en bestuderen het gedrag van zieke en gezonde individuen van dichtbij. Een van de parasieten waarnaar uiteraard gekeken wordt is het H5N1-virus, het meest gevreesde van alle vogelgriepvirussen.

Alle poolonderzoeken die om vogels en ziektes draaien, zijn gebundeld onder de noemer ‘Birdhealth’. Maarten Loonen, bioloog aan het Arctisch Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), is daarvan de coördinator en vertrekt in juni 2007 zelf voor twee maanden naar de pool. Precieze locatie is Ny-Ålesund op Spitsbergen, het meest noordelijke dorp van de wereld. Hij bestudeert en bemonstert daar verschillende soorten ganzen, drieteenmeeuwen, eidereenden en dikbekzeekoeten.

Bekeken wordt hoe groot de afzonderlijke groepen vogels zijn, uit wat voor dieren ze bestaan - oud, jong, gezond, ziek - en hoe ze functioneren. Ook wordt er bloed afgenomen om te zien of en welke parasieten ze bij zich dragen.

Loonen en zijn collega’s waren al vaker in Ny-Ålesund. Een impressie van het onderzoek van toen is te vinden op www.poolstation.nl. Meer over Birdhealth staat op www.birdhealth.nl.

Ook in de zomer van 2008 gaat Van Loonen naar het meest noordelijk gelegen dorp ter wereld.