The wreck of Guvernören, Enterprise Island, Antarctica. Photo: Gustav Rossnes

Op 27 Januari 1915 ging het Noorse fabrieksschip Governøren in vlammen op terwijl het voor anker lag bij Enterprise eiland. Alle 85 bemanningsleden werden gered maar de 16.800 vaten olie ging in de vlammen verloren. Bijna 100 jaar later liggen wij vastgemaakt aan het wrak van het fabrieksschip dat een soort symbool is geworden van de eerste fase in de Antarctische walvisvangst. De eerste fabrieksschepen die nog geen sleephelling in de achtersteven hadden, waren aangewezen op beschutte baaien omdat de walvissen langzij het schip moesten worden afgespekt en het Antarctisch schiereiland had beschutte baaien genoeg. Het wrak van de Governøren toont aan dat het ondanks de beschutte baaien in dit deel van Antarctica niet altijd goed ging en het herinnert ons samen met de vaten, waterboten en ankerpunten die we op de omringende eilanden aantroffen tot in lengte van dagen aan de grootschalige walvisvangst die in deze gebieden heeft plaats gevonden.

We besteedden de hele namiddag aan het karteren van de resten van de eerste fase van de Antarctische walvisvangst op de kleine eilandjes tussen Enterprise en Nansen eiland. Ondanks de blizzard in het tweede deel van de middag slaagden we erin twee plekken helemaal in kaart te brengen. We documenteerden zo waterboten, reddingboten en flensboten; vaten,  steenkoolopslagplaatsen, olietanks, verschillende ankerpunten en een hut op de eilanden in de buurt van het wrak van de Governøren. De resten van de walvisvangstactiviteiten in deze wateren kunnen gezien worden als een network - het grote aantal diepe en beschutte baaien verschafte goede ankerplaatsen voor de fabrieksschepen en de kleine eilanden waren goede plekken om vaten, brandstoffen, boten en explosieven op te slaan.

Samen met de goede walvisgronden zorgden ze er voor dat het een goed vangstgebied was. Ten slotte zorgden de gletsjers in het gebied er voor dat er voldoende zoet water voor de traanproduktie was.

Onze wens walvissen te zien werd gerealiseerd toen we op weg naar het zuiden in een nauwe zeestraat tussen Bluff eiland en het Antarctisch continent enkele bultruggen zagen. Deze zwaar bejaagde walvissoort komt de laatste tijd weer wat meer voor in sommige baaien van Antarctica. We hebben er inmiddels al enkele tientallen gezien waarvan sommige zelfs redelijk dicht bij het schip durfden te komen.  Morgen zullen we onze verkenning van de eilanden in de, door de Belgische ontdekkingsreiziger Adrien de Gerlache naar de voormalige Nederlandse koningin genoemde Wilhelminabaai voortzetten.

2010-03-23 Ulf Gustafsson & Louwrens Hacquebord

Stem of voeg toe aan :