De koningspinguïns zijn in gevaar. Want hoe warmer de Zuidelijke Oceaan wordt waarin ze hun voedsel zoeken, hoe harder de populatie krimpt. En niet zo’n beetje ook: met 9 procent voor elke opwarming van 0,26 graden Celsius, schrijven onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS.

Nee het zijn niet die leuke vogels uit de veel geprezen film ‘March of the penguins’, maar ze lijken er, toegegeven, wel op. Koningspinguïns zijn net een maatje kleiner dan de hoofdrolspelers uit die film, de keizerspinguïns.

De meerderheid, tweederde van alle koningspinguïns broedt op de subantarctische Crozeteilanden, in de Zuidelijke Oceaan. De Franse ecologe Céline Le Bohec en collega’s volgden de bewoners van één van de eilanden, Île de la Possession.

Ruim 450 volwassen pinguïns voorzagen ze van een zendertje onder de huid. Op die manier konden ze de bewegingen van de dieren precies volgen; waar ze sliepen, waar ze broedden en waar ze wanneer hun voedsel vandaan haalden. De resultaten presenteren ze deze week in het Amerikaanse tijdschrift ‘Proceedings of the National Academy of Sciences’, beter bekend als PNAS.

Negen jaar lang werden de vogels – en hun jongen – in de gaten gehouden. Verder verzamelden de onderzoekers gegevens over de omgeving waarin de beesten leefden, zoals de watertemperatuur en het chlorofylgehalte. Die gegevens waren onder meer afkomstig van het ‘Australian Bureau of Meteorology’, zeg het Australische KNMI.

Het chlorofylgehalte is een maat voor de hoeveelheid algen, oftewel plantaardig plankton, in het zeewater. Dat staat aan de basis van de voedselketen in de oceaan en is de belangrijkste voedselbron voor krill en vissenlarven, oftewel dierlijk plankton. Dat wordt weer gegeten door vissen en inktvissen, die op hun beurt op het menu staan van de koningspinguïns. Het uiteindelijke doel van dit alles: erachter komen in hoeverre klimaatverandering een pinguïnleven beïnvloedt.

Best behoorlijk, zo blijkt uit de berekeningen van Le Bohec en collega’s. Zij voorspellen dat elke opwarming van 0,26 graden Celsius van het zeewateroppervlak een inkrimping van de pinguïnpopulatie betekent van 9 procent. Een mogelijke oorzaak is volgens de onderzoekers dat warmer zeewater zorgt voor een sneeuwbaleffect in de voedselketen. Minder zeeijs betekent minder – of minder vette – prooidieren, waardoor pinguïns langer of verder weg moeten zoeken. Dat kost natuurlijk energie en wellicht levens, van zowel ouders als kuikens. Een zorgwekkende uitkomst dus, gezien de huidige klimaatvoorspellingen, schrijft Le Bohec in PNAS.

Remy van den Brand, Noorderlicht

Céline le Bohec e.a.: ‘King penguin population threatened by Southern Ocean warming’, PNAS, 12 februari 2008

N.B. Dit artikel verscheen eerder op de website van VPRO’s Noorderlicht, waar ook filmpjes van de pinguïns zijn te bekijken, alsook een heel dossier over klimaatverandering en nog veel meer wetenschapsnieuws.

Stem of voeg toe aan :