Ooit, heel lang geleden, waren Noord- en Zuidpool ijsvrij. Tot 35 miljoen jaar geleden was de aarde een echte broeikas. Daarna werd het kouder en ontstonden de ijskappen die wij nu nog kennen. De Utrechtse biogeoloog Peter Bijl vertrekt binnenkort met een varend booreiland naar Antarctica om minuscule algenfossielen uit de zeebodem te halen. Aan de hand daarvan wil hij de geschiedenis van de Antarctische ijskap reconstrueren: waardoor is die ontstaan, veranderde er iets aan en wat was de oorzaak van die veranderingen? (lees verder…)

NWO

Vanaf zondag 29 november – 19.20 uur op Nederland 2

Wie is de ultieme ‘homo universalis’ van Nederland? Dat moeten Het Voorspel en uiteindelijk de finale van de Nationale Wetenschapsquiz 2009 gaan onthullen. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) organiseert de quiz voor de 16de keer. Vier kunstenaars met een passie voor wetenschap gaan het opnemen tegen vier enthousiaste wetenschappers. Deze acht hebben de uitdaging aangenomen om hun creativiteit en kennis op de proef te stellen.  (lees verder…)

De Nationale Wetenschapsquiz Junior 2009: zondag 20 December, 17.20 uur op Nederland 3

NWQ

In de Nationale Wetenschapsquiz Junior strijden vier basisschoolklassen om de titel ‘Knapste klas van Nederland’. Elke klas heeft een knappe kop geselecteerd die de titel, en de daaraan gekoppelde ontdekkingsreis, in de wacht moet gaan slepen. De Nationale Wetenschapsquiz is een jaarlijks terugkerend programma van de VPRO in samenwerking met de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). De quiz wordt gepresenteerd door Lottie Hellingman. Op 20 december zie je welke klas zich een jaar lang de knapste klas van Nederland mag noemen. (lees verder…)

Afgelopen week was Hauke Flores, van IMARES in Wageningen te gast in de radiouitzending van Noorderlicht. De kersverse promovendus kwam naar de studio om zijn promitie-onderzoek toe te lichten. (lees verder…)

Pooljaar.nl: Onderzoekers doen verslag

Uit al het materiaal dat onderzoekers voor Pooljaar.nl filmden, stelden Jan Musch en Tijs Tinbergen een twintig minuten durende documentaire samen. Wat doen onderzoekers met een rubber kinderbootje op het ijs en waarom graven ze lege melkpakken in? Bekijk het allemaal hier.

Verscholen in een rustige woonwijk in Bussum staat het bedrijfspand van documentairemakers Musch & Tinbergen. Hun werkkamer is volgebouwd met rekken waar rijen VHS-banden worden afgewisseld met plastic bakken vol videotapes. Een paar stoelen staan her en der in de ruimte. Orde lijkt, zo op het eerste gezicht, ver te zoeken. Maar schijn bedriegt, want de afgelopen twee maanden hebben Jan Musch (1951) en Tijs Tinbergen (1947) met engelengeduld en chirurgische precisie gewerkt aan een documentaire over Pooljaar. Daarvoor hebben ze stapels videobandjes die door ‘onze’ poolonderzoekers waren volgeschoten en die deels eerder op deze site zijn terechtgekomen, doorgekeken en gecategoriseerd en opnieuw gemonteerd. Het resultaat is een film van ongeveer twintig minuten die aanstaande vrijdag, tijdens de officiële afsluiting Poolbelevenis 2009 in Middelburg, in première gaat. Het uitgangspunt: jonge onderzoekers in het veld vertellen hun eigen verhaal. Zonder tekst, dat wel (lees verder…)

Noorderlicht Radio stond afgelopen week geheel in het teken van de afsluiting van het Internationaal Pooljaar.

Dat duurde - ondanks wat de naam doet vermoeden - twee jaar en begon in maart 2007. Vrijdag en zaterdag werd het feestelijk afgesloten. Dat gebeurde in Middelburg en behalve feest was er een symposium, waar de voornaamste resultaten van twee jaar poolonderzoek werden bekendgemaakt. (lees verder…)

Eerder op Pooljaar.nl: een interview met schrijver Koos Dijksterhuis. Dijksterhuis vertelde over het boek dat hij schrijft over het onderzoek naar de drieteenstrandloper (een kleine trekvogel) van Pooljaarblogger Jeroen Reneerkens. Onlangs, woensdag 10 december, was Dijksterhuis te gast in Villa VPRO op Radio 1. Hij werd geinterviewd door Jair Stein in de rubriek ‘De ervaring van’. Het gesprek is hier nu te beluisteren.

De Ervaring van Koos Dijksterhuis

Onlangs bezocht Pooljaar.nl de fototentoonstelling Langs De Polen in Naturalis, Leiden en sprak daar met Wim van Passel, de maker van het werk. Aanleiding voor Villa VPRO (Radio 1) om deze bijzondere man nog eens voor de microfoon te halen.

Uitzending gemist? Luister het item met Van Passel nu terug op Pooljaar.nl. (lees verder…)

Een zevenhonderdduizend jaar oud stuk ijs wijst erop dat de permafrost beter bestand is tegen warme periodes dan tot nu toe werd aangenomen.

Canadese onderzoekers vonden het oerijs in het subarctische gebied van Alaska, net onder de poolcirkel. Meer dan de helft van de grond is daar permanent bevroren. Bij Dominion Creek stuitten Duane Froese en collega’s op enkele grote, wigvormige stukken ijs diep onder de grond. Bij een van die stukken ijs wilde het gelukkig toeval dat er een laag vulkanische as, de zogeheten Gold Run aslaag, doorheen loopt. Zo’n vulkanische aslaag is goed te dateren, en daarmee is een schatting te geven van de ouderdom van het ijs.

De vulkanische laag bleek maar liefst 740.000 jaar oud, en dat betekent dat het ijs al minstens zo lang bevroren moet zijn geweest, melden de Canadezen in Science. Als het ijs (lees verder…)