De dagen worden langer, de zon komt dagelijks iets hoger, het is inmiddels maart en dus tijd voor PooltotPool de jaarlijkse publieks-lezingendag in het Haagse Museon. In het officiële Nansen & Amundsenjaar 2011, blijft de fascinatie voor sneeuw, ijsbergen, dierenleven en bewoners van poolgebieden groeien. En dus kun je op zaterdag 19 maart in de Hofstad terecht voor een mooie dag vol aansprekende sprekers die hun werk in sneeuw, ijs en middernachtzon toe willen lichten. Dit jaar gaat het onder andere over noorderlicht en zonne-activiteit, hongerige ijsberen die onder invloed van klimaatverandering op Spitsbergen opeens ganzeneieren lekker vinden, Roald Amundsen dagen in Antwerpen voor hij voor het eerst vertrok richting Antarctica, klimaatverandering gemeten in de permafrost in noordoost Siberie en de betekenis van Inuit plaatsnamen in Nunavut/Canada. (lees verder…)

Pooljaar.nl: Onderzoekers doen verslag

Uit al het materiaal dat onderzoekers voor Pooljaar.nl filmden, stelden Jan Musch en Tijs Tinbergen een twintig minuten durende documentaire samen. Wat doen onderzoekers met een rubber kinderbootje op het ijs en waarom graven ze lege melkpakken in? Bekijk het allemaal hier.

Verscholen in een rustige woonwijk in Bussum staat het bedrijfspand van documentairemakers Musch & Tinbergen. Hun werkkamer is volgebouwd met rekken waar rijen VHS-banden worden afgewisseld met plastic bakken vol videotapes. Een paar stoelen staan her en der in de ruimte. Orde lijkt, zo op het eerste gezicht, ver te zoeken. Maar schijn bedriegt, want de afgelopen twee maanden hebben Jan Musch (1951) en Tijs Tinbergen (1947) met engelengeduld en chirurgische precisie gewerkt aan een documentaire over Pooljaar. Daarvoor hebben ze stapels videobandjes die door ‘onze’ poolonderzoekers waren volgeschoten en die deels eerder op deze site zijn terechtgekomen, doorgekeken en gecategoriseerd en opnieuw gemonteerd. Het resultaat is een film van ongeveer twintig minuten die aanstaande vrijdag, tijdens de officiële afsluiting Poolbelevenis 2009 in Middelburg, in première gaat. Het uitgangspunt: jonge onderzoekers in het veld vertellen hun eigen verhaal. Zonder tekst, dat wel (lees verder…)

Afgelopen maand verscheen een belangrijke publicatie over de inventarisatie van het aantal diersoorten op de Zuid Orkneys, een kleine groep eilanden in het zuidpoolgebied. Een telling van onderzoekers van de Universiteit van Hamburg en de British Antarctic Survey leverde een totaal van 1224 soorten op.

Een Nederlands onderzoeksteam van Wageningen IMARES bestudeert de Antarctische voedselketen. (lees verder…)

Een zevenhonderdduizend jaar oud stuk ijs wijst erop dat de permafrost beter bestand is tegen warme periodes dan tot nu toe werd aangenomen.

Canadese onderzoekers vonden het oerijs in het subarctische gebied van Alaska, net onder de poolcirkel. Meer dan de helft van de grond is daar permanent bevroren. Bij Dominion Creek stuitten Duane Froese en collega’s op enkele grote, wigvormige stukken ijs diep onder de grond. Bij een van die stukken ijs wilde het gelukkig toeval dat er een laag vulkanische as, de zogeheten Gold Run aslaag, doorheen loopt. Zo’n vulkanische aslaag is goed te dateren, en daarmee is een schatting te geven van de ouderdom van het ijs.

De vulkanische laag bleek maar liefst 740.000 jaar oud, en dat betekent dat het ijs al minstens zo lang bevroren moet zijn geweest, melden de Canadezen in Science. Als het ijs (lees verder…)

De Markham ijsplaat met een oppervlak ter grootte van Manhattan (vijftig vierkante kilometer) is begin augustus afgebroken van het Canadese Ellismere Eiland en drijft nu in de Noordelijke Ijszee. Daarmee komt het totaal van losgeslagen ijs dit jaar op tweehonderd vierkante kilometer, ofwel een kwart van het totale Canadese ijsoppervlak.

Volgens ijsexpert Derek Mueller onderstreept dit de snelheid waarmee de noordelijke ijskap (lees verder…)

Een kaartje: kleine moeite, groot plezier! Afgelopen week ontvingen we post van analist Carina van der Veen van de Universiteit van Utrecht. Vlak voordat ze Groenland verliet, stuurde ze een fraaie ansicht met daarop de enige echte IPY-zegel. Daarop staat de ondiepe boor waar Van der Veen haar samples mee uit de grond haalde (lees verder…)

Zelf zijn we natuurlijk heel erg te spreken over Pooljaar.nl. En daarom trekken wij er soms op uit om mensen op de site te wijzen. Zaterdag 23 en zondag 24 augustus waren we, samen met poolonderzoekers Bart Ebbinge, Roeland Bom, Peter de Vries en Nicole Feige op het Vogelfestival bij de Oostvaarders Plassen. Met een kar vol poolijs en een rugzak mooie verhalen vanaf de Siberische pool zochten waren we aanwezig. Van de 180 aanwezige stands werd die van Pooljaar verkozen (lees verder…)

Stichting PARS is ontstaan vanuit de gedachte dat wetenschap eigenlijk net zo afhankelijk is van creatieve denkers als kunst. PARS probeert dan ook alle vruchten van grote denkers samen te kneden tot een kakelvers geheel dat als een creatieve atlas dienst kan doen aan het begin van dit millennium. In de nieuwe reeks ‘Findings on … ’ bundelt de organisatie creatieve ideeën van wetenschappers en kunstenaars tot een boek. In het eerste deel, dat onlangs verscheen, staat ijs centraal. ‘Het blijkt uiteindelijk dat zowel kunstenaars als wetenschappers precies dezelfde vragen (lees verder…)

Dit weekeinde vertrekt Gerko van der Wel naar het hoge noorden om verder onderzoek te verrichten op de ijskap van Groenland. Alle voorbereidingen zijn inmiddels genomen en alle meetinstrumenten zijn al opgestuurd. De essentiële boor waarmee Van der Wel staven ijs uit de bodem haalt was al langer op de plaats van bestemming. Die was namelijk door poolcollega’s van de Universiteit van Utrecht geleend.

Het onderzoeksteam, waar Van der Wel deel (lees verder…)